الزمات بودجه­ریزی­ عملیاتی

برای اینکه بودجه ریزی بر مبنای عملکرد به هدف های خود دست یابد لازم است تا ملاحظاتی هنگام اجرای آن لحاظ شود. به بیان دیگر پیاده سازی بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد( بودجه­ریزی عملیاتی) به الزامات خاصی نیاز دارد که در صورت فراهم نبودن الزامات مذکور همواره احتمال شکست در پیاده سازی بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد وجود دارد. خانم امیرخانی(امیرخانی 1389) برخی از مهم­ترین الزامات بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد را این گونه بیان می کند:

  1. قوانین و مقررات

قوانین و مقررات بودجه­ای تعییین کننده چگونگی اتخاذ و گزارش تصمیم های مرتبط با هزینه هستند. پاره­ای از مقررات از قبیل جامعیت و سالانه بودن، از زمان ظهور بودجه­ریزی مدرن که بیش از یک قرن از آن می­گذرد، مورد پذیرش قرار گرفته­اند. بعضی از آن­ها محصول دوره­های اخیر هستند.

در هر کشور مجموعه گسترده­ای از قوانین و مقررات، بیانگر تنظیم بودجه توسط دولت و نظارت و بازبینی بر آن توسط قوه مقننه هستند. بسیاری از قواعد و مقررات مربوط به اجرای بودجه بوده و میزان جرح و تعدیل­ها در بودجه را مشخص می­سازند. بیشتر مقررات رویه­ای هستند لیکن بعضی از آن­ها از قبیل مواردی که تجمیع مالی را محدود می­سازند، اساسی هستند.

پیاده­سازی اثربخش بودجه­ریزی عملیاتی نیاز­مند یک سری قوانین و مقررات پشتیبان می­باشد.

  1. ذینفعان

یکی از چالش­های اساسی در پیاده سازی بودجه ریزی بر مبنای عملکرد این است که چگونه حمایت کلیه ذینفعان در فرایند بودجه­ریزی کسب گردد چرا که بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد یک فرایند مشارکتی است که هر مشارکت کننده نقش ارزشمندی را ایفا می­کند و در واقع یک ویژگی مجزای آن، این است که حمایت همه ذینفعان از فرایند بودجه برای ادغام اطلاعات عملکرد در بودجه ضروری است.

  1. مدیریت عملکرد

بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد تنها در صورتی کامیاب خواهد شد که بر اساس یک استراتژی مدیریتی برای عملکرد بنا گردد. به عبارت دیگر بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد وجود ندراد مگر اینکه اطلاعات عملکرد بر تامین مالی سازمان تاثیر گذارد. اگر سازمان فاقد توانایی برای اندازه گیری عملکرد به طور اثربخشی باشد، بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد به طور حتم با شکست مواجه خواهد شد. از این روی دولت­ها در طول سال­ها برای استقرار نظام­های مدیریت عملکرد مناسب بیش از سایر اجزای نظام بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد، تلاش کرده اند.

گام­های اصلی در مدیریت عملکرد عبارتند از: الف) حصول توافق پیرامون فلسفه وجودی، اهداف و استراتژی­های در نظر گرفته شده برای دستیابی به اهداف مذکور، ب) پیاده سازی سیستم های اندازه­گیری عملکرد که از کیفیت کافی برای ثبت عملکرد و حمایت از تصمیم گیری برخوردار باشند، ج) استفاده از اطلاعات عملکرد به منزله مبنایی برای تصمیم گیری در سطوح گوناگون سازمان.

  1. نیروی انسانی مجرب و آموزش دیده

منابع انسانی می تواند به سازمان کمک کند تا ظرفیت لازم را در راستای ایجاد تغییرات ایجاد کرده و به این امر پاسخ گوید که آیا تغییرات ادامه خواهند یافت و به بخشی از دورنمای سازمان تبدیل می شوند یا خیر.

پژوهش­های انجام شده بر اهمیت کسب اطمینان از توانمندی پرسنل در فرایند پیاده سازی بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد، تاکید می­کنند. در این فرایند لازم است پرسنل از مهارت­های خاص در اندازه­گیری عملکرد و حفظ و اداره پایگاه­های اطلاعاتی برخوردار باشند.

  1. تکنولوژی اطلاعات
این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   مذاکره با حالت ساخت دهی

ماهیت تکنولوژی سازمان، متغیر سازمانی دیگری است که بر پیاده­سازی موفقیت­آمیز بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد تاثیرگذار است. شواهدی در مبانی نظری دال بر این امر وجود دارد که ممکن است استفاده مدیران از تکنولوژی اطلاعات، حجم، سرعت، کارایی و ظرفیت پردازش داده­ها توسط مدیران و ارتباطات بین شخصی را افزایش داده و به تبع آن منجر به اثربخشی استفاده از اطلاعات شود.

  1. ساختار سازمانی

روابط قدرت و اختیار در  سازمان بر پیاده سازی بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد تاثیر می­گذارد که این امر به طور خاص در استفاده از اطلاعات عملکرد خود را نشان می­دهد. به نظر می­رسد که بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد هنگامی که تفویض اختیار انجام می­گیرد و به مدیران اجازه  داده می­شود تا تصمیماتی را پیرامون پرسنل، بودجه­ریزی، گزارش­دهی و مانند آن اعمال نمایند به اثربخش­­­ترین شیوه پیاده می­شود.

  1. هزینه­یابی بر مبنای فعالیت

معیارهای هزینه در کنار معیارهای عملکرد دو قطب هزینه­یابی بر مبنای عملکرد هستند به طوری که بدون وجود یک سیستم هزینه یابی صحیح، مدیریت بودجه و بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد فاقد معنا است. هزینه­یابی بر مبنای فعالیت برای سازمان ها این امکان را فراهم می­آورد تا هزینه­هایی را که مرتبط با فعالیت­هایی است که به منظور تولید کالاها یا ارائه خدمات انجام می­گیرد، رد یابی کنند، بدین معنی که این امکان را فراهم می­آورد تا زمان و منابع صرف شده بر فرایندهای کاری مرتبط باتولید محصولات یک سازمان یا تحویل خدمات آن، اندازه­گیری شود.

  1. رهبری

در راستای پیاده­سازی موفقیت­آمیز بودجه­ریزی برمبنای عملکرد، رهبری چشم­­اندازی آشکار از سیستم جدید با دستورالعمل­هایی که به خوبی بیان شده­است و شامل موارد زیر می­گردد، ارائه نماید: 1. چه معیارهایی استفاده خواهد شد. 2. چگونه معیارهای هزینه/عملکرد، استفاده خواهد شد؛3. چه شاخص­هایی عملکرد را تنظیم خواهد کرد؛4. در چه محدوده­های کارکردی آزمایش و اجرا خواهد شد؛5. با مجریان سطح بالا و پایین چگونه رفتار خواهد شد.

  1. فرهنگ سازمانی

بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد، هم به عنوان یک قاعده تصمیم­گیری، و هم به عنوان یک ابزار تحلیلی، فقط هنگامی موثر واقع می­شود که فرهنگ مدیریتی حمایت کننده باشد. چرا که یک اصلاح عمده نظیر بود جه­ریزی بر مبنای عملکرد شامل تغییرات قابل توجه و برنامه­ریزی شده و با مقیاس گسترده است که اغلب مستلزم تغییرات اساسی در فرهنگ، رفتار و ذهنیت­ها به منظور دستیابی به موفقیت می­شود.

  1. برنامه­ریزی استراتژیک

بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد مستلزم برنامه­ریزی استراتژیک پیرامون فلسفه وجودی سازمان، اهداف بلند مدت و کوتاه مدت آن، داده­هایی با قابلیت کمی شدن در راستای ارائه اطلاعات معنی­دار پیرامون پیامدهای برنامه، و همچنین مستلزم ارزیابی میزان پیشرفت سازمان به سمت هدف­های مشخص است.

  1. مدیریت تغییر

برای کشورهایی که اقددام به پیاده­سازی بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد می­کنند یک چالش مهم، اعمال صحیح مدیریت تغییر است. مبانی نظری حاکی از این است که پذیرش بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد میان مدیران نیز برای پیاده­سازی بودجه­ریزی بر مبنای عملکرد از اهمیت زیادی برخوردار است و این امر به ویژه در مورد استفاده از اطلاعات عملکرد در تصمیم­گیری مدیریتی و ایجاد طرح­های انگیزشی، صدق می­کند، به گونه­ای که یک چالش مهم، متقاعد کردن مدیران برنامه­ها از ارزش طرح­های استراتژیک و معیارهای عملکرد است.

دسته‌ها: پایان نامه ها