شناسایی کرده است. در این رویکرد، عقیده حاکم آن است که اطلاعات موجود در وجوه نقد حاصل از عملیات، معیاری عینی تر برای ارزیابی عملکرد واقعی اقتصادی واحد تجاری است و از این رو کم می‌تواند مورد دست‌کاری مدیریت قرار گیرد. جونز در مدلی که سال 1991 برای بررسی مدیریت سود در واحدهای تجاری ارائه کرد، فرض کرد که اقلام تعهدی غیر اختیاری در طول زمان ثابت هستند. در این مدل که سعی در تفکیک اقلام تعهدی اختیاری و غیر اختیاری دارد سعی شده است که تأثیر شرایط اقتصادی یک واحد تجاری بر اقلام تعهدی غیراختیاری را کنترل کند.
همان طور که پیش تر اشاره شد ، دچو و همکاران شکل تعدیل‌شده‌ای از مدل جونز ارائه دادند، به نظر ایشان در مدل جونز به طور ضمنی فرض بر آن است که اقلام درآمد، نه در زمان برآورد پارامترهای مدل (دوره رویداد) و نه در زمان تخمین مدیریت سود(دوره برآورد)، مورد اعمال نظر و دست‌کاری مدیریت قرار نمی‌گیرند. آن با نقض این فرض، تغییرات فروش (درآمد) را در دوره برآورد، نشأت‌گرفته از مدیریت سود می‌دانند.
7-2 تاریخچه پیش‌بینی سود
سرمایه‌گذاران عمده به اطلاعات زیادی دسترسی داشته و حتّی انتظار دارند اطلاعاتی را دریافت کنند که سرمایه‌گذاران جزء به آن دسترسی ندارند. سرمایه‌گذاران جزء باید به کارگزاران متکی باشند. کمیسیون بورس اوراق بهادار آمریکا جهت رفاه حال سرمایه‌گذاران جزء، پیوسته شرکت‌ها را به افشای بیشتر اطلاعات تشویق می‌کند.
در اوایل سال 1973، کمیسیون بورس اوراق بهادار اعلام کرد که برای اولین بار به شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس، اجازه افشای پیش‌بینی‌های سود داده شود. پیشنهاد بعدی در سال 1975 مطرح شد. در این طرح، شرکت‌ها ملزم به انتشار اطلاعات پیش‌بینی همراه با گزارش‌های مالی شدند. این الزامات سبب می‌شود اطلاعات مدیریت تقریباً برابر با اطلاعاتی باشد که عموم در اختیاردارند.
در آوریل سال 1976، پیشنهاد کمیسیون بورس اوراق بهادار به دلیل مخالفت زیاد، برداشته شد. در نبود افشای پیش‌بینی سود توسط مدیریت، سرمایه‌گذاران جزء همواره به تحلیل گران حرفه‌ای اتکا می‌کنند. 76
بورس اوراق بهادار تهران، مهم‌ترین و اصلی‌ترین مرکز مبادلات سرمایه‌ای تلقّی می‌شود که در سال 1345 تأسیس شده است. مطابق قانون، شرکتها موظف هستند این اطلاعات را به سازمان ارائه دهند:
الف) گزارش‌ها و صورت‌های مالی سالانه حسابرسی شده و خلاصه صورت سالانه فعالیت شرکت که حداکثر چهار ماه پس از پایان سال مالی به تأیید حسابرس معتمد بورس رسیده است.
ب) هر گونه تغییر در شرایط اعلام‌شده به سازمان به منظور دریافت مجوز.
ج) سایر مدارک و اطلاعات مورد در خواست سازمان و کلیّه گزارش‌های مذکور در آیین‌نامه‌های مصوب در چارچوب قوانین مربوط.
این روند تا سال 1357 ادامه داشت و پس از آن تا سال 1370 عملاً بورس به حالت تعلیق در آمده بود. بین سال‌های 1370 تا 1375 آمارهای تولید و فروش هر ماهه، پیش‌بینی خرید و فروش سالانه و آمار تولید و فروش واقعی سال قبل به عنوان مبنایی جهت قیمت‌گذاری و هم چنین اطلاعاتی سودمند برای تصمیم- گیری سرمایه‌گذاران تلقی می‌شد.
بورس اوراق بهادار تهران در سال 1376 طبق بخشنامه‌ای علاوه بر اطلاعات پیش گفته، شرکت‌ها را ملزم به ارائه سود هر سهم واقعی سه ماهه و سود هر سهم برآوردی سالانه کرد.
بورس اوراق بهادار تهران در سال 1379، با توجه به اهمیت گزارش‌های مالی میان‌دوره‌ای در تصمیم -گیری استفاده‌کنندگان، به منظور قانونمند کردن روش گزارش دهی و افزایش قابلیت اتکا، شرکت‌ها را ملزم به ارائه اطلاعات میان‌دوره‌ای شش ماهه بررسی‌شده در فرم‌های استاندارد کرد.
بدیهی است با ارائه اطلاعات در این قالب، ارسال آمار تولید و فروش ماهانه توسط شرکت‌ها منتفی شده ارائه اطلاعات در خصوص پیش‌بینی سود هر سهم، طبق رویه موجود باقی ماند.
بند چ از ماده 5 آیین‌نامه افشای اطلاعات شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس در سال 1381 شرکت‌ها را مکلّف به ارائه پیش‌بینی سود هر سهم در پایان هر سه ماه، حداکثر 20 روز بعد از پایان دوره سه ماهه است.
8-2 سود سهام پیش‌بینی‌شده
هیئت استاندارد حسابداری مالی77 مدیریت را موظف کرده است که علاوه بر اعلام سود هر سهم، چشم‌اندازی از دورنمای شرکت را در قالب سود سهام پیش‌بینی‌شده در اختیار استفاده‌کنندگان قرار دهد. مدیران موظف‌اند به این وظیفه خود عمل کنند تا از این طریق سرمایه‌گذار نسبت به موقعیت آینده شرکت نیز اطلاعاتی در اختیار داشته باشد و تصمیم‌گیری مناسب تری داشته باشد.
رویه‌های حسابداری در محاسبات سود و زیان پیش‌بینی‌شده شامل شناسایی مواردی چون در آمد، درآمد سرمایه‌گذاری‌ها، هزینه استهلاک و هزینه مطالبات مشکوک الوصول است. در مورد نحوه شناسایی درآمد، درآمد در انطباق با استانداردهای حسابداری به روش تعهدی محاسبه و در پیش‌بینی سود و زیان منظور می- شود. در زمان تصویب صورت‌های مالی توسط مجمع عمومی صاحبان سهام شرکت سرمایه پذیر (تا تاریخ تصویب صورت‌های مالی)، سود سایر سرمایه‌گذاری‌ها اعم از جاری و بلندمدت در زمان تصویب توسط مجمع عمومی صاحبان سهام شرکت سرمایه پذیر (تا تاریخ ترازنامه) شناسایی می‌شود. پس از تهیه، این صورت مالی حسابرسی می‌شود. حسابرسی این صورت‌های مالی توسط حسابرس مستقل و طبق استانداردهای حسابرسی انجام می‌شود.

1-8-2 اهمیت سود سهام پیش‌بینی‌شده
اهمیت
سود پیش‌بینی‌شده، به میزان انحرافی که با مقدار واقعی آن دارد بستگی دارد. هر چه میزان این انحراف کمتر باشد، پیش‌بینی از دقت بیشتری برخوردار است. تحقیقات نشان می‌دهد بازار برای برآورده شدن انتظارات ارزش قابل‌ملاحظه‌ای قائل است و نسبت به بر آورده نشدن آن نیز واکنش نشان می‌دهد (ریز، 2007،ص158) .78
زمانی که سود هر سهم فراتر از انتظارات رود، بازار نسبت به آن دید خوش‌بینانه ای دارد و آن را خبر خوب تلقی می‌کند. زمانی که سود هر سهم پایین تر از پیش‌بینی آن‌ها باشد، اعتبار شرکت در برآوردن انتظارات کم می‌شود (پین، 2008،ص148) .79
سهامداران جهت اتخاذ تصمیمات صحیح و مناسب، نیازمند اطلاعاتی سودمند هستند. در میان اطلاعات موجود، اطلاعات مربوط به سود هر سهم و سود سهام پیش‌بینی‌شده مقیاسی است که از نظر بسیاری از استفاده‌کنندگان بااهمیت و مربوط تلقی می‌شود و آن‌ها در تصمیمات خود از آن استفاده می‌کنند. پیش‌بینی سود هر سهم نقش مهمی در ارزیابی شرکت‌ها دارد. افراد به وسیله آن مقیاسی برای ارزیابی عملکرد شرکت ایجاد می‌کنند. در حقیقت، اطلاعات مربوط به پیش‌بینی سود سهام شکل‌دهنده انتظارات بازار است (کرنل و لندسمن، 1989،ص205) .80
بسیاری از مطالعات نشان داده‌اند در مؤسساتی که عملکرد ضعیفی دارند خطاهای وسیع‌تری در سود پیش‌بینی‌شده آن‌ها مشاهده می‌شود (کوتاری، 2005،ص159) 81. آن‌ها به احتمال زیاد در برآوردن سود پیش‌بینی‌شده خود با مشکل مواجه می‌شوند.
اکثر شرکت‌های سهامی سود سهام سالیانه را با دوراندیشی و محتاطانه پیش‌بینی می‌کنند تا در صورت عدم توان تحقق مبلغ اعلام‌شده باعث ایجاد طرز فکر منفی در سهامداران نشوند. عدم تحقق سود پیش‌بینی‌شده به معنی ناتوانی شرکت در پوشش سود سهام پیش‌بینی‌شده است.
2-8-2روش‌های پیش‌بینی سود
مروری بر پژوهش‌های انجام‌شده در حسابداری نشان می‌دهد که محققان حسابداری به موازات توسعه دانش آمار و معرفی تکنیک‌های جدید پیش‌بینی توسط دانشمندان آمار و ریاضی به جامعه علمی، این تکنیک‌ها را در ادبیات پیش‌بینی حسابداری وارد نموده‌اند. در این بیان تکنیک‌های برونیابی که مبتنی بر استقراء می‌باشند، حجم زیادی از تحقیقات مربوط به پیش‌بینی سود در حسابداری را به خود اختصاص داده است.
دو روش باکس ـ جنکینز82 از روش‌های مدل برونیابی و گام زدن تصادفی، پس از تحقیقات چندین ساله پژوهشگران حسابداری روش‌های مناسبی برای پیش‌بینی سود تشخیص داده‌شده‌اند. این دو روش بارها در تحقیقاتی که در امریکا و انگلیس صورت گرفت با دخالت دادن عوامل گوناگونی چون نوع صنعت، طول دوره، سود قبل از تقسیم بین سهامداران عادی و بعد از آن و … مقایسه شده‌اند و هر بار نتایج متفاوتی را به دست داده‌اند. علی‌رغم این که در اغلب موارد روش گام زدن تصادفی نتایج بهتری داشته است. محققان غربی و اندیشمندان حسابداری بر انجام تحقیقات بیشتری اهتمام ورزیده‌اند.
روش‌های باکس ـ جنکینز و گام زدن تصادفی ناشی از دو طرز تفکر در توجیه رفتار یک مجموعه از اعداد می‌باشند.
اولی بر سری‌های زمانی استوار است و مشاهدات را مرتبط با یکدیگر می‌داند درحالی‌که روش دوم بر اساس فرآیندهای تصادفی و استقلال مشاهدات بنیان شده است. یافتن این موضوع که رفتار ارقام گذشته سود را با کدامیک از فرآیندهای فوق می‌توان توجیه نمود گام مؤثری جهت یافتن مدل بهتری برای پیش‌بینی سود می‌باشد (اسماعیلی، 1385،ص 31).
مدل باکس ـ جنکینز :
مدل باکس ـ جنکینز رویکردی است که امروزه به طور وسیع در محیط‌های اقتصادی و مدیریتی از آن برای پیش‌بینی استفاده می‌گردد. این روش در دهه 1960 توسط پرفسور جرج باکس و پرفسور گیولی جنکینز به منظور تجزیه و تحلیل سری‌های زمانی توسعه یافت. این دو معتقد بودند که پیش‌بینی در یک سری زمانی نه تنها به گذشته داده‌های آن سری بازمی‌گردد، بلکه ممکن است به گذشته سری‌های زمانی مرتبط نیز مربوط شود. این روش عموماً در موارد زیر به کار می‌رود:
1. برنامه‌ریزی تولید
2. برنامه‌ریزی اقتصادی و تجاری
3. نظارت بر تولید و موجودی‌ها
4. کنترل و بهینه‌سازی فرآیندهای صنعتی
فرض بنیادی این روش بر این است که مشاهدات مربوط به سری‌های زمانی مستقل نبوده و به صورت متوالی به هم وابسته می‌باشند و این وابستگی بین داده‌های متوالی، در زمان‌هایی با فواصل مساوی اندازه‌گیری می‌شود.
شیوه عمل در این روش به این صورت است که مقادیر آینده یک سری زمانی را از روی مقادیر فعلی و گذشته آن برآورد می‌کند و فرض می‌شود که مشاهدات در فواصل ناپیوسته از زمان بافاصله‌های مساوی در دسترس می‌باشند. به عنوان مثال مقدار فروش در سال جاری و ماه‌های قبل در اختیار بوده و با استفاده از آن‌ها فروش برای زمان‌های مورد انتظار 12 و … 3 و 2 و 1 = t پیش‌بینی می‌شود (همان منبع، 32).
مدل گام زدن تصادفی:
در این روش با استفاده از ارزش واقعی اطلاعات سال جاری، ارزش یک سال یا دو سال آینده پیش‌بینی می‌شود. فرض این روش بدین گونه است که وضعیت کنونی با وضعیت‌ها و وقایعی که در آینده رخ خواهند داد در ارتباط هستند. این مدل سود آتی مورد انتظار را تنها با اتکا بر جدیدترین مشاهدات تخمین می زند. از این مدل برای تشریح سری زمانی قیمت سهام، نرخ رشد سود و فروش استفاده می‌شود.
فرمول گام زدن تصادفی عبارت است از:
(1 ـ 2) A t = A t-1 + Wt
که:
A t : سود پیش‌بینی‌شده برای دوره t
A t- 1 : سود
واقعی برای دوره قبل از t
W t : یک عامل مزاحم با روند تصادفی و احتمالی می‌باشد.
پیش‌فرض‌هایی برای عامل مزاحم وجود دارد و عبارت‌اند از:
1. میانگین هر یک از عوامل مزاحم برابر صفر است E ( Wt) = 0
2. عدم وجود خود همبستگی بین عوامل مزاحم
3. کلیه عوامل مزاحم دارای واریانس یکسان می‌باشند. Var (wt) = E(wt) = 0
در این مدل At یک متغیر تصادفی است درحالی‌که At-1 دیگر متغیر تصادفی نیست چرا که به ارزش آن در دوره t پی برده شده است (اسماعیلی، 1385، 35).
9-2خطای پیش‌بینی سود
سود یکی از اقلام مهم و اصلی صورت‌های مالی است که توجه استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی را به خود جلب می کند. سرمایه‌گذاران، اعتباردهندگان، مدیران، کارکنان شرکت، تحلیلگران، دولت و دیگر استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی از سود به عنوان مبنایی جهت اتخاذ تصمیمات سرمایه‌گذاری، اعطای وام، سیاست پرداخت سود، ارزیابی شرکت‌ها، محاسبه مالیات و سایر تصمیمات مربوط به شرکت استفاده می‌کنند (مشایخ و شاهرخی، 1386).
اطلاعات ارائه‌شده توسط شرکت و در نتیجه سود، مبتنی بر رویدادهای گذشته است اما سرمایه‌گذاران، به اطلاعاتی راجع به آینده شرکت نیاز دارند. یکی از

دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید