دانلود پایان نامه

ی که از ژئوپلیتیک ارائه کرده است بدین شرح است: «ژئوپلیتیک شیوه قرائت و نگارش سیاست بین الملل توسط صاحبان قدرت و اندیشه و تأثیر آنها بر تصمیم گیری های سیاسی در سطح ملی و منطقه ای است» (میر حیدر، 1377: 22).
– جفری پارکر ژئوپلیتیک را ارزیابی فضایی روابط بین الملل تعریف می کند (Karabulut, 2005: 29). ژنرال فرانسوی، پیرگالوا، نویسنده اثری با عنوان ژئوپلیتیک راههای رسیدن به قدرت، منتشر در سال 1990، ژئوپلیتیک را چنین تعریف می کند: ژئوپلیتیک یعنی مطالعه نحوه ارتباط بین هدایت سیاسی یک قدرت با برد بین المللی و چهارچوب جغرافیایی عملکرد آن.» (عزتی، 1379: 5).

امنیت
امنیت برای یک کشور عبارت است از داشتن یا بدست آوردن اطمینان نسبت به سلامت «موجودیت» و «مالکیت» نسبت به موقعیت و نسبت به آن چه زیر چتر «منافع ملی» قرار می گیرد. (مجتهدزاده، 1381، 124).

مهاجرت
مهاجرت عبارت‌است از جابه‌جایی مردم از مکانی به مکانی دیگر برای کار یا زندگی. مردم معمولاً به دلیل دور شدن از شرایط یا عوامل نامساعد دورکننده‌ای مانند فقر، کمبود غذا، بلایای طبیعی، جنگ، بیکاری و کمبود امنیت مهاجرت می‌کنند. دلیل دوم می‌تواند شرایط و عوامل مساعد جذب کننده مانند امکانات بهداشتی بیشتر، آموزش بهتر، درآمد بیشتر و مسکن بهتر در مقصد مهاجرت باشد.

مرز طبیعی
مرزها را می توان بر حسب درجه تطابق شان با عوارض طبیعی به دو گروه تقسیم کرد: یکی استفاده از عوارض طبیعی و دوم اینکه استفاده از ابزار ساختگی و مصنوعی مانند پرچین، ستون و سیم خاردار مشخص می شوند. مرزهایی که با استفاده از عوارض طبیعی تعیین می شوند، اصطلاحاً به مرزهای طبیعی موسومند و از قدیم استفاده از این گونه خطوط مرزی، میان کشورها مرسوم بوده است. دلیل اصلی گزینش عوارض طبیعی به عنوان مرز این بود که کار تعیین حدود و علامت گذاری آسان تر انجام می شد.استفاده از عوارض طبیعی در تعیین مرزها برای آسان شدن کار و بر اثر تصمیم دولت ها صورت می گیرد. نقش خطوط مرزی، جدا کردن قلمرو دو دولت مجاور و کنترل ارتباط میان ملت هاست. (کشوردوست، 1389، 23)

مرز سیاسی
مرزبه معنای مانع وحائل است مرزسیاسی نیزهمانطورکه ازنامش پیداست قلمروسیاسی یک حاکمیت ویادولت رامعین میکند،مرز منطبق بر قوانین خاص است ودر برابر انتقال کالا انسان ، و حتی افکار مانع ایجادمیکند، مرزسیاسی در واقع حد نهایی وحاشیه بیرونی ناحیه سیاسی که یک حکومت ویانهاد فروانروا می توانددرآن اعمال اراده سیاسی کند رابصورت رسمی مشخص میکند مرزسیاسی ناحیه تماس د و دولت ویا حکومت سیاسی همجوار است که هرکدام درمرزسیاسی خوداعمال اراده سیاسی رسمی کرده ومی توانند یکدیگر راخنثی کنند.(مجتهدزاده، 1381، 23)

نقشه شماره 1-3: نمایی از تصاویر ماهواره ایی بین مرزایران ، پاکستان و افغانستان

فصــل دوم

(مبانی نظری تحقیق)

پیشینه تحقیق :
کلیه مطالعاتی )مطالعات قبلی (که توسط دیگران درباره موضوع انجام گرفته است را اصطلاحاً ادبیات تحقیق می نامند. مطالعه ادبیات تحقیق موجب تدوین چارچوب فکری یا تحلیلی شده و از طریق آن مسأله برای محقق محدود می شود و از دوباره کاری جلوگیری می گردد لذا بر اساس بررسی‌های صورت گرفته در کتب، مقالات ، مجلات و پایان نامه و رسالات نگارش یافته در مقاطع تحصیلات تکمیلی که در ایران تدوین شده می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
دکتر هادی اعظمی، دکتر محمدجواد رنجکش ، سعید جمال (مقاله1392) بیان داشته اند که ،در عنصر سرزمین یکی از مقولات مهم، مناطق مرزی آن سرزمین است که دولت ها اغلب به این مهم توجه دارند و سرمایه گذاری هایی را جهت حفظ و تقویت حدود و ثغور خود می نمایند. به طور کلی در خصوص چالش های ایران و افغانستان در مرزهای شرقی معتقدند که افغانستان تا آینده ای نامعلوم هم چنان در شمار کشورهای بی ثبات و چالش خیز جهان باقی خواهد ماند. و در واقع تا زمان روی کار آمدن دولتی میانه رو، متمرکز و مورد پذیرش تمامی قبایل شمالی و جنوبی، این کشور صادر کننده انواع چالش و معضلات امنیتی و سیاسی به ایران و دیگر همسایگان خود خواهند بود.
آرزو غلامی گنجه (مقاله 1393 ماهنامه عصر امروز) او بیان می دارد که در برخی کشورها با توجه به جمعیت و وضعیت عمومی اقتصادی و گاهی سیاسی قوانین بعضاً سخت گیرانه یا برابر با دیگر شهروندان آن کشور وضع می‌شود. در ایران اما شرایط مهاجرانی که وارد کشور می‌شوند و عمدتاً از کشور افغانستان و عراق هستند متفاوت است و سیاست‌های متغیر اعمال می‌شود.بر اساس آمار هم‌اکنون حدود 1 میلیون شهروند افغان به‌صورت قانونی و تقریباً 2 میلیون افغان به شکل غیر‌قانونی در کشور زندگی می‌کنند. علت مهاجرت افغان‌ها برکسی پوشیده نیست. نبود امنیت، شرایط بد اقتصادی، نبود کار، جنگ داخلی و عدم امیدواری به آینده و پیشرفت در این کشور بیشترین دلیل مهاجرت را تشکیل می‌دهد. درواقع این افراد به امید زندگی بهتر و تامین رفاه با دشواری بسیار از مرزها عبور کرده و به کشورهای اروپایی و آسیایی مهاجرت می‌کنند. دلایل مهاجرت هم برای آن‌ها چنان قوی و موجه است که در این راه گاهی جان شان را از دست می‌دهند بی شک همگی نگاهی انسان دوستانه به حقوق ایرانیا
ن در کشورهای دیگر داریم و به آن از دید حقوق بشری نگاه می کنیم و باور داریم که تن و روح انسان با هر تابعیتی شریف است.
هادی اعظمی ، سید هادی زرقانی ، علی اکبر دبیری ( پژوهشنامه ایرانی سیاست بین الملل ، سال اول، 1391) به تحلیل اولویت های منطقه ای و دیدگاههای ژئوپلیتیک در شکل دهی به سازمان منطقه ای پرداخته اند . در این پژوهش با استفاده از ساختار فضایی نظریه سیستم ژئوپلیتیک جهانی ، به بررسی جایگاه کشورهای سازمان همکاری شانگهای و نیز ایران در قلمرو ژئواستراتژیک و مناطق ژئوپلیتک پرداخته شده است .حیات سیاسی – امنیتی ، اقتصادی و فرهنگی و در یک کلام وابستگی ژئوپلیتیک ایران به خاور میانه و خلیج فارس بیش از سایر مناطق است . از آنجائیکه منطقه گرایی به معنای بذل توجه ویژه به یک منطقه جغرافیایی مشخص است که به نظر می رسد بهترین مکان برای تحقق منافع و ایده آلهای کشورهای آن می باشد ،لذا ایران نیز در پیوستن به سازمانهای منطقه ایی باید به هویت جغرافیایی و ژئوپلیتیک خود توجه کند.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   تحقیق دربارهمدیریت سود، روش‌شناسی

مفاهیم و تعاریف
2-2-1- منطقه و منطقه گرایی
تعاریف مختلفی که از منطقه وجود دارد براساس محوریت یکی از موضوعات جغرافیا، تاریخ و فرهنگ مشترک، همکاری سامان یافته اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و امنیتی یا امکان شکل گیری یک جامعه مدنی مطرح شده اند فرهنگ استراتژی، منطقه را سرزمین چند کشور می داند که به علت پیوند جغرافیایی یا منافع مشترک به یکدیگر مرتبط شده اند (محمد نژاد و نوروزی، 1378 ، ص( 243 کانتوری و اشپیگل منطقه را حوز های از کره خاکی می دانند که در برگیرنده شماری از کشورهای نزدیک به هم از نظر جغرافیایی است به گونه ای که آن کشورها در اصطلاح منطقه .(Cantori and Spiegel ,1970,4) سیاست خارجی خود روابط متقابل برقرار سازند در جغرافیای سیاسی به گونه تصادفی استفاده نمی شود.
منطقه یک فضای جغرافیایی را می گویند که از یک سلسله پدیده های مشابه و عوامل پیوند دهنده اجزای محیط، هم از نظر فیزیکی و هم از دید محیط .( انسانی، برخوردار باشد )مجتهد زاده، 1379 ، ص 42 ) است. مراد از این اصطلاح در ادبیات روابط « رژیونالیسم » منطقه گرایی معادل کلمه لاتین ، بین الملل تشکیلات و اجتماعاتی است که مرکب از دست کم سه واحد سیاسی باشند .
اصطلاح مزبور هنگامی کاربرد دارد که دولتهای واقع در یک منطقه جغرافیایی که دارای علایق مشترک هستند از طریق سازمان های منطقه ای با یکدیگر همکاریهای نظامی، سیاسی و اقتصادی داشته باشند .به عبارت دیگر منطقه گرایی عبارت است از ایجاد تحول در یک منطقه مشخص، از پراکندگی و چند دستگی به همگون شدن و همگرایی، آن هم در یک رشته از زمینه ها که مهم ترین آ نها فرهنگ، امنیت، سیاس تهای اقتصادی و رژی مهای سیاسی است. سطح در واقع منطقه گرایی .(Yalem, 1969, p184). شرط لازم است اما کافی نیست « همسانی » مشخصی از به معنای بذل توجه ویژه به یک منطقه جغرافیایی مشخص است که به نظر م یرسد بهترین مکان برای . تحقق منافع و ایده آل های کشورهای مربوط می باشد (سیمبر، 1387 ، ص 114)

2-2-2- هویت ژئوپلیتیک
منظور از هویت ژئوپلیتیک این است که یک کشور به چه سیستم منطق های تعلق دارد. در واقع ویژگی های جغرافیایی، سیاسی–امنیتی، تاریخی، فرهنگی و اقتصادی یک کشور و میزان وابستگی به یک منطقه، هویت جغرافیایی و ژئوپلیتیک آن را مشخص م یکند. تعریف هویت ژئوپلیتیک، یکی از موضوعات مهم سیاست و حکومت است. در طول ده ههای گذشته حکومت های مختلف از هویت ژئوپلیتیک برای حفظ قدرت و مشروعیت خود نزد ملت ها و در روابط با قدرت های بزرگ استفاده کرده اند. به عنوان نمونه، پاکستان همواره در تعیین هویت ژئوپلیتیک خود دچار گرفتاری بوده است و در حالی که ملت پاکستان، نخبگان فرهنگی و روشنفکران آن با نگاه توسع های سعی در اتصال پاکستان به هویت فرهنگی-سیاسی آسیای جنوبی و انرژی و توسعه اقتصادی داشته اند، نخبگان اجرایی و حکومت های پاکستان سعی دارند خود را به هویت خاورمیانه ای و جهان اسلام متصل کنند..( Haqqani, 2004, pp. 92-91)

2-2-3- نظریه سیستم ژئوپلیتیک جهانی
نظریه سیستم ژئوپلیتیک جهانی جدیدترین نظریه ژئوپلیتیک است که توسط سائل بی کوهن ارانه شده است. کوهن در قالب این سیستم الگوی توزیع قدرت، روابط قدرت بین اجزاء سیستم، سطح بندی سیستم و ساختار فضائی سیستم را توضیح می دهد)حافظ نیا، 1385 ، ص( 240. براساس این است « قاره ای » و زمینه « دریایی » نظریه، دو زمینه اصلی جغرافیایی فیزیکی-انسانی که شامل زمینه حوزه هایی را برای توسعه ساختارهای ژئوپلیتیک متمایز ارائه می دهند. تمدن ها، فرهنگ ها و نهادهای سیاسی که در این زمینه ها تکامل یافته اند، به طور اساسی در اقتصادها، فرهنگ ها، سنت های انسانی و دیدگاه های ژئوپلیتیک متفاوتند. در سلسله مراتب فضایی ساختار جهانی کوهن، حوزه ژئواستراتژیک بالاترین سطح به شمار می رود. این حوزه ها بخش هایی از جهان است که برای دارا بودن خصوصیات و کارکردهای تاثیرگذار در سطح جهانی به اندازه کافی بزرگ بوده و در خدمت نیازهای استراتژیک قدرت ها، کشورها و مناطق مهم هستند.

مهم ترین عامل متمایز کننده یک حوزه، درجه شکل گیری آن توسط شرایط بعد دریایی یا بعد قار ه ای است. در جهان کنونی، سه حوزه ژئواستراتژیک تکامل یافته اند: حوزه دریایی تجارت محور آتلانتیک و پاسفیک، هارتلند اوراسیایی روسیه قاره ای و حوزه. دومین سطح از ساختار فضائی سیستم – قاره ای–دریایی آسیای شرقی )کوهن، 1387 ، صص(84- 85 ژئوپلیتیک جهان شامل مناطق ژئوپلیتیک می باشد
. این مناطق ژئوپلیتیک اکثراً زیر بخ شهایی از حوزه های ژئواستراتژیک دریایی و قاره ای هستند، به شکلی که قلمرو ژئواستراتژیک دریایی شامل شش منطقه ژئوپلیتیک اروپا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی، حوزه کارائیب، حوزه آسیای ساحلی (ژاپن، استرالیا، کره( و آفریقای جنوب صحرا است و قلمرو ژئواستراتژیک قار های شامل دو منطقه .(Cohen, 1994, p.34) ژئوپلیتیک هارتلند )روسیه( و آسیای شرقی )چین و مغولستان( می باشد .
در ساختار فضائی نظریه سیستم ژئوپلیتیک جهانی حوز هها و مناطق دیگری نیز وجود دارند که عبارتند از:

الف: کمربند های شکننده
کوهن در نظریه پیشین خود درباره ساختار ژئوپلیتیک جهان قائل به دو یا سه کمربند شکننده یعنی خاورمیانه، جنوب شرق آسیا و آفریقای استوایی بود. این مناطق در نظریه « منطقه تصمیم » به عنوان کانون نفوذ و رقابت قدر تها شناخته می شدند و از این رو شبیه کوهن پس از جنگ سرد تنها .(DikshitT, 1995, p12). قدرت هوائی سورسکی به نظر م یرسیدند خاورمیانه را منطقه شکننده دانسته و دو منطقه جنوب شرق آسیا و

دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید