ندارد.
دونپزیل به خوبی در بدن توزیع می‌شود و حدود 96% با پروتئین‌های پلاسما اتصال می‌یابد و به طور گسترده به 4 متابولیت که دو متابولیت آن فعال هستند تبدیل می‌شود.
حدود 57% دونپزیل از طریق ادرار دفع می‌شود که 17% آن به صورت تغییر نیافته است و 15% هم از طریق مدفوع دفع می‌شود. نیمه عمر حذف این دارو 70 ساعت است و 15 روز طول می‌کشد تا به سطح پایدار خونی برسد.
2-4-2.مکانیسم اثر
دونپزیل یک مهار کننده اختصاصی و بازگشت‌پذیر آنزیم استیل کولین استراز است که باعث افزایش تیتر استیل کولین خارج سیناپسی در سیستم اعصاب مرکزی می‌شود و از آنجایی که بیماری آلزایمر ناشی از کاهش این نوروترانسمیتر در سطح کورتکس مغز می‌باشد این مهار آنزیمی موجب بهبود و تخفیف علایم بیماری می‌شود.
2-4-3.موارد مصرف
1- موارد متوسط تا شدید بیماری آلزایمر.
2- اختلالات تمرکز و بیش فعالی .(ADHD)
موارد خفیف تا متوسط دمانس مرتبط با بیماری پارکینسون.
2-4-4.منع مصرف واحتیاط
بارداری(رده C).
برادی کاردی و سنکوپ ناشی از تحریک عصب واگ.
بیمار با سابقه زخم‌های گوارشی.
بیمار با سابقه داشتن انسداد مثانه.
بی‌ضرر بودن مصرف دارو در کودکان به اثبات نرسیده است.
افراد مسن: این افراد بیشتر در معرض توهم هستند.
احتیاط مصرف در مورد افراد مبتلا به آسم و COPD.
2-4-5.عوارض جانبی
در مورد عوارضی با شیوع بیش از 10% می‌توان به مواردی همچون بی‌خوابی، تهوع، اسهال اشاره کرد. عوارض قلبی عروقی مهمی همچون افزایش فشار خون، درد قفسه سینه، خونریزی، سنکوپ و فیبریلاسیون بطنی نیز مشاهده شده است. از عوارض عصبی این دارو نیز می‌توان به سر درد، خستگی و گیجی اشاره کرد.
2-4-6.تداخلها
داروهاییمانند کورتیکواستروییدهای سیستمیک و جینکو بیلوبا باعث افزایش اثر دونپزیل می‌شوند و در مقابل دونپزیل باعث افزایش اثرات داروهایی چون داروهای آنتی‌سایکوتیک بتا- بلاکرها و آگونیست‌های کولینرژیک می‌شود. همچنین داروهایی از جمله آنتی‌کولینرژیک‌ها موجب کاهش اثرات دونپزیل می‌شوند.
2-4-7.دوز مصرفی
دوز تجویزی این دارو بصورت خوراکی و اغلب در 1 وعده و قبل از خواب تجویز می‌شود.
تجویز این دارو در بیماری آلزایمر با دوز 5 میلی‌گرم در شبانه روز شروع شده و به آرامی طی 6-4 هفته افزایش داده می‌شود.
2-5.میکرو استخراج سه فازی بر پایه استفاده از فیبر تو خالی متخلخل
در میکرو استخراج سه فازی همانطور که از عنوانش پیدا است در فرآیند استخراج سه فاز شامل فاز محلول آنالیت (دهنده)، فاز آلی و فاز آبی دوم که استخراج درون آن انجام میشود (فاز گیرنده) درگیر میباشند. در طی یک استخراج، آنالیت مورد نظر تحت شرایط مناسب ابتدا وارد فاز آلی و سپس وارد فاز گیرنده میشود. سرعت انجام استخراج به سرعت انتقال جرم از دو فصل مشترک فاز دهنده/ فاز آلی و فاز آلی/ فاز گیرنده بستگی دارد. برای بررسی بیشتر در این زمینه در این قسمت به بررسی معادلات تئوری برای سیستمهای دو فازی و سه فازی پرداخته میشود.
2-5-1.از دلایل انتخاب این روش
1- ارائه یک روش استخراجی ساده و کارآمد با دقت بالا به دلیل رضایت‌بخش نبودن روشهای دیگر استخراجی در تکنیکهای اندازه‌گیری دونپزیل (66).
2- ارائه یک روش سریع و حساس برای اندازه‌گیری دارو در فرم‌های دارویی برای استفاده در QualitycontrolوQuality assuranceدارو در صنعت (67).
فصل سوم
مواد و روشها
3-1. مواد شیمیایی و تجهیزات دستگاهی
3-2-1.مواد شیمیایی، استانداردها و نمونه‌های حقیقی
استاندارد داروی دونپزیل با درجه خلوص بالا از شرکت اکبریه تهیه شد. حلال متانول با درجه خلوص HPLC از شرکت Merck خریداری شد.حلال استفاده شده در استخراج از جمله -nاکتانول، ایزوبوتیل متیل کتون، دودکانول نیزاز شرکت Merck آلمان خریداری شد و آب بدون یون29 جهت استفاده در دستگاه HPLC و نیز سایر آزمایشات توسط دستگاه Millipore تهیه گردید.
سایر موارد شیمیایی به کار رفته از جملهنمک NaCl،HCLO4،NaOH از شرکت‌های Merck و
Sigma Aldrichخریداری شدند و همگی دارای درجه خلوص تجزیهای بودند.
محلول استاندارد اولیه دارو با غلظت ppm100 با توزین داروی استاندارد و به حجم رساندن توسط متانول که در بالن بدست آمد.
استانداردهای ثانویه از طریق رقیق کردن استاندارد اولیه در آب دیونیزه تهیه شدند. همچنین محلول‌های استاندارد کاری به طور روزانه با رقیق‌سازی مناسب محلول‌های استاندارد با آب دیونیزه تا غلظت مورد نظر، تهیه شدند. تمامی محلول‌های استاندارد در یخچال در دمای C°8-2 نگهداری شده و هر روز به صورت تازه تهیه گردیدند.
نمونه ادرار (فاقد دارو) از داوطلب سالمتهیه گردید.
3-2-2.تجهیزات دستگاهی
اندازه‌گیری دارو توسط دستگاه کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا (HPLC) ساخت شرکت Young lin صورت گرفت. این دستگاه مجهز به یک پمپ مدل YL9110 Quaternary با 4 ورودی حلال، آشکارساز UV/Vis مدلYL9120، محل تزریق دستی با حجم لوپ 20µL بود. جهت ثبت کروماتوگرام و اندازه‌گیری سطح زیر پیک، دستگاه انتگرال‌گیری بانرم‌افزارYounglin Auoto chro3000به کار گرفته شد.
جداسازی‌ها در ستون C18 به طول 15 سانتی‌متر و قطر درونیmm6/4 پر شده با ذرات به ابعادµm5 صورت گرفت.
تنظیم pH محلول‌ها توسط دستگاه pH متر مدلGPHR1400A ساخت کشور آلمان انجام گرفت.
در تمامی استخراج‌ها فیبرهای توخالی پلی پروپیلن با اندازه منافذ2/0 میکرومتر،قطر درونی 600 میکرومتر و ضخامت دیواره 200 میکرومتر به کار رفت.
جهت استخراج بشر 50 میلی‌لیتری استفاده شد. جهت تزریق محلول به داخل فیبر از میکروسرنگ‌های 100 میکرولیتری ساخت شرکت هامیلتون آمریکا استفاده شد. عمل همزدن محلول آنالیت توسط همزنهای Heidolph با گستر? چرخش 1400-0 دور بر دقیقه انجام پذیرفت.
جهت اندازه‌گیری و برداشتن حجم‌های متفاوت از پی‌پتهای حبابدار 1و5و10 میلی‌لیتری، پی‌پت مدرج 1 میلی‌لیتری و نیز سرنگ هامیلتون 100 میکرولیتری استفاده شد.
هم چنین از مجموعه فیلتراسیون شامل قیف، فیلترهای استات سلولز و تفلون، ارلن خلاء و پمپ خلاء جهت فیلتراسیون حلال‌های مورد استفاده در HPLC استفاده شد.
3-3.روش استخراج
قبل از شروع استخراج، فیبرهای پلی پروپیلن به طول cm5 بریده شد(حجم این فیبرها 10 میکرولیتر است).فیبرها قبل از استفاده به مدت 10 دقیقه داخل استون و حمام اولتراسونیک قرار گرفته تا کاملاً شسته شوند، سپس فیبرها در دمای محیط قرار میگیرند تا کاملاً خشک شده و جهت استخراج استفاده می‌شوند.
3-3-1.استخراج به اختصار طی مراحل زیر انجام گرفت:
1- 10 میلی‌لیتر از محلول نمونه با غلظت معین به ظرف استخراج به حجم50 میلی‌لیتر حاوی مگنت منتقل شد.
2-ظرف نمونه بر روی همزن مغناطیسی قرار گرفت.
3- 15 میکرولیتر از فاز گیرنده توسط یک سرنگ 100 میکرو لیتر هامیلتون کشیده شد و انتهای سوزن به فیبروارد شد.
4- فیبر به مدت 10 ثانیه در حلال آلی (اکتانول) قرار گرفت تا منافذ فیبر از حلال آلی اشباعشود، سپس به مدت 30 ثانیه فیبر درون آب مقطر قرار داده شد تا حلال اضافی از سطح آن شسته شود.
5- فاز گیرنده درون سرنگ به داخل فیبر تزریق شد در این مرحله اضافی فاز گیرنده از انتهای فیبر خارج می‌گردد.
6- دو انتهای فیبر توسط تکهای از ورقه
آلومینیوم بسته شد.
7- فیبر به داخل بشر حاوی فاز دهنده (donor) منتقل شد.
8- با روشن کردن همزن مغناطیسی، محلول نمونه برای مدت زمان معین همزده می‌شود.
9- در پایان زمان استخراج، فیبر از محلول نمونه خارج شده و دو انتهای آن باز شده، فاز گیرنده(استخراجی) به درون سرنگ کشیده شد.
10- فاز استخراجی (µL10) جهت اندازه‌گیری دارو مستقیماً به دستگاه HPLC تزریق گردید.
3-3-2.مراحل بهینه‌سازی
جهت بررسی اثر پارامترها در میزان استخراج آنالیت‌ها روش بهینه‌سازی کمومتری استفاده شد.
3-3-2-1.بهینه‌سازی شرایط جداسازی
به منظور دستیابی به زمانهای جداسازی کوتاه و جلوگیری از مصرف زیاد حلال شستشو و نیز تفکیکمناسب پیک‌های آنالیت‌ها در کروماتوگرام، اثر ترکیب فاز متحرک و نیز سرعت جریان فاز متحرک بر زمان بازداری و نیز قدرت جداسازی آنالیت‌ها بررسی شد.
3-3-2-2.بهینهسازی شرایط استخراج
در استخراج سه فازی بر پایه استفاده از فیبر، عوامل متعددی بر میزان استخراج و نیز میزان پیش تغلیظ آنالیت تأثیرگذار هستند. لذا جهت رسیدن به شرایط بهینه تأثیر عوامل متعددی بر استخراج بررسی شدند.
تأثیر عواملی نظیر نوع حلال پر کننده منافذ فیبر، نوع فاز گیرنده، نوع فاز دهنده، قدرت یونی فاز دهنده، سرعت همزدن محلول و همچنین زمان استخراج بر راندمان استخراج مورد بررسی قرار گرفت. جهت انجام بهینه‌سازی در مورد دونپزیل از غلظت 2/0 میلی‌گرم بر لیتر در محلول آبی استفاده شد.
جهت مطالعه نتایج استخراج از مساحت پیک‌های آنالیت در کروماتوگرام استفاده گردید.
3-3-2-2-1.نوع حلال آلی
جهت انتخاب حلال آلی مناسب برای پر کردن منافذ فیبرها از حلال‌های مختلفی از جمله n-اکتانول،
-nدودکان، ایزوبوتیل میتل کتون و تولوئن استفاده شد.
3-3-2-2-2.اثر pH فاز دهنده
به منظور بهینه‌سازی اثر pH فاز دهنده، pH در محدودهی 12-9 تنظیم گردید.
3-3-2-2-3.اثر pH فاز گیرنده
اثر pH فاز گیرنده در محدوده 4-2 بر کارایی استخراج مطالعه شد.
3-3-2-2-4.اثر قدرت یونی فاز دهنده
اثر قدرت یونی بر راندمان استخراج دونپزیل در محدودهی 20-0 (w/v%) نمک NaCl بررسی شد.
3-3-2-2-5.اثر همزدن محلول آنالیت
اثر همزدن محلول در محدودهی 1200-600 دور بر دقیقه بر راندمان استخراج آنالیت بررسی گردید.
3-3-2-2-6.اثر زمان استخراج
اثر زمان استخراج بر راندمان استخراج از 10 تا 60 دقیقه مورد بررسی قرار گرفت.
3-3-3 .ارزیابی کارایی روش استخراج
ارقام شایستگی:
برای بررسی قابلیت کاربرد عملی روش پیشنهادی تعدادی پارامتر که بیانگر کارایی روش استخراجی می‌باشند تحت عنوان ارقام شایستگی، از قبیل فاکتورپیش تغلیظ 30(PF)، تکرارپذیری (RSD)31، حد تشخیص (LOD)32 و درصد بازیابی33(ER)، جهت استخراج دارو از نمونه‌های آبی تحت شرایط بهینه بررسی و تعیین شدند.
3-3-3-1.منحنی درجه‌بندی34
در این تحقیق منحنی درجه‌بندی در نمونههای آبی تهیه شد. جهت رسم منحنی، محلولهای استاندارد به غلظتهای 10، 5، 1، 05، 02 و 2 میلی‌گرم بر لیتر از نمونه تهیه شدند. سپس استخراج تحت شرایط بهینه از محلول‌های استاندارد تهیه شده انجام و سطح زیر پیک به دست آمده بر حسب غلظت اولیه نمونه در فاز دهنده رسم گردید.
3-3-3-2.تعیین فاکتور پیش تغلیظ(PF)
برای تعیین میزان پیش تغلیظ ابتدا نیاز به تهیه منحنی درجه‌بندی (کالیبراسیون) تزریق مستقیم است.
بدین منظور محلول‌های استاندارد دونپزیل به غلظت‌های 10، 5، 1، 5/0، 2/0 و 2 میلی‌گرم میلی‌گرم بر لیتر درآب دیونیزه تهیه شدند.
سپس مقدار 10 میکرولیتر از هر یک از استانداردها به دستگاه HPLC تزریق و سطح زیر پیک بر حسب غلظت رسم گردید. در ادامه برای تعیین فاکتور پیش تغلیظ شیب منحنی کالیبراسیون پس از تغلیظ به شیب منحنی کالیبراسیون تزریق مستقیم تقسیم شد.
3-3-3-3.تعیین تکرارپذیری (RSD)
برای تعیین دقت یا تکرارپذیری روش، استخراج سه بار از محلول استاندارد 5 میلی‌گرم بر لیتر نمونه در یک روز کاری (within-day RSD or intra-day RSD) و 3 تکرار در طول یک هفته(between-day RSD or inter-day RSD)، انجام شد و میزان انحراف استاندارد نسبی تعیین شد.
3-3-4.آنالیز نمونه حقیقی
به منظور بررسی کارایی روش ارائه شده در اندازه‌گیری دارو در نمونه‌های حقیقی، نمونهادرار از داوطلب سالم تهیه شد. ابتدا استخراج در شرایط بهینه

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه ارشد رایگان دربارهشخص ثالث، امام صادق، اکل مال به باطل
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید