وجود نخواهد داشت. از محدودیت این روش می‌توان به تبخیر و از دست رفتن حلال استخراجی طی فرایند استخراج اشاره کرد، که این مشکل نیز با سرد کردن حلال استخراجی قابل رفع است. شماتیک میکرواستخراج فاز مایع فیبرتوخالی به دو روش مستقیم و فضای فوقانی در شکل (2-7) نشان داده شده است.
8شکل2-7. طرح شماتیک میکرو استخراج فاز مایع به روش(الف) مستقیم و (ب) فضای فوقانی
سیستم میکرواستخراج از فضای فوقانی به دو شیوه استاتیک و دینامیک قابل انجام است. در روش دینامیک حلال آلی داخل فیبرتوخالی توسط پمپی که به پیستون میکروسرنگ متصل شده است، به طور پی در پی داخل فیبرتوخالی پر و خالی می‌شود (25).به این ترتیب حجم معینی از فضای فوقانی با سرعت مشخص و ثابت به داخل فیبر توخالی کشیده می‌شود و پس از چند ثانیه توقف، دوباره فاز گازی با فشرده شدن پیستون میکروسرنگ خارج شده و این عمل به دفعات معین تکرار می‌شود. پس از کشیدن حلال به داخل میکرو سرنگ، سوزن میکروسرنگ از فیبرتوخالی خارج شده و به دستگاه آنالیز تزریق می‌شود. مکانیسم عمل به این صورت است که هنگام بالا کشیدن پیستون میکروسرنگ، لایه‌ای از حلال که داخل منافذ فیبرتوخالی است، سطح زیادی را در معرض فاز فوقانی مربوط به فضای فوقانی محلول نمونه که به داخل فیبر توخالی کشیده می‌شود،قرار می‌دهد.آنالیت‌های موجود در این فاز گازی به داخل حلال آلی استخراج می‌شوند و با کشیدن و فشردن پیستون، هر بار این فاز گازی تجدید می‌شود. از طرفی بالا کشیدن حلال آلی به داخل سرنگ، باعث هم زدن و یکنواختی حلال آلی می‌شود و هنگامی که حلال دوباره با فشار پیستون به داخل فیبرتوخالی بر می‌گردد، مثل این است که در معرض حلال جدیدی قرار گرفته است. زیرا گونه‌های جذب شده در سطح حلال آلی در طی این فرایند به داخل توده حلال استخراجی می‌روند و غلظت گونه‌ها در حلال استخراجی یکنواخت می‌شود. این عمل بارهاانجام می‌شود تا غلظت مناسبی از گونه‌ها در فاز آلی تجمع و تغلیظ گردد. در این روش کوچک بودن فضای درون فیبرتوخالی و تعادل سریع بین آنالیت‌ها در فاز آلی وآبی باعث کاهش میزان تبخیر حلال آلی می‌شود. سیستم دینامیک نسبت به حالت استاتیک دارای حساسیت بیشتری است، اما به دلیل عدم تکرارپذیری در کشیدن و فشار دادن پیستون میکروسرنگ، تکرارپذیری روش دینامیک به خوبی استاتیک نیست. البته اخیراً با اتوماسیون سیستم کشیدن و فشار دادن پیستون توسط پمپ‌های مناسب، این مشکل تا حدود زیادی رفع گردیده است.
2-1-1-3.میکرو استخراج فاز مایع با استفاده از انجماد حلال استخراج کننده
در سال‌های اخیر روش جدید دیگری براساس میکرواستخراج با فاز مایع ارائه گردیده که در آن حلال آلی استخراج کننده در سطح فاز آبی به صورت شناور قرار می‌گیرد و پس از استخراج از طریق سرد شدن منجمد و جدا می‌شود. حلال مورد استفاده در این روش بایستی غیر قابل امتزاج با آب باشد. فشار بخار کمی داشته باشد تا در طول فرایند استخراج کاهش حجم نداشته باشد و نقطه ذوب آن نزدیک دمای محیط باشد.
2-1-1-4.میکرواستخراج فاز مایع- مایع پخشی(DLPME)
میکرو استخراج فاز مایع- مایع پخشی برای اولین بار در سال 2006 توسط اسدی و همکارانش ارائه گردید. در این روش مخلوطی از دو حلال آلی یکی به عنوان حلال استخراج کننده که باید غیرقابل امتزاج با آب باشد و دیگری به عنوان حلال پخش کننده که امتزاج‌پذیر با آب است، استفاده می‌شود. این دو حلال با نسبت‌های معینی به محلول آبی نمونه اضافه می‌شوند و باعث تشکیل یک محلول کدر می‌شوند که پس از سانتریفوژ کردن به صورت یک قطره با حجمی معادلl?20-5/0ته‌نشین می‌شود و آنالیت را به همراه خود استخراج می‌کند. مزایای این روش فاکتور تغلیظ بالا و زمان‌های استخراج کوتاه می‌باشد.
2-1-2.استخراج فاز جامد16
در استخراج با فاز جامد، نمونه که می‌تواند مایع و یا گاز باشد در تماس با فاز جامد قرار می‌گیرد، به گونه‌ای که آنالیت به طور گزینش‌پذیر بر روی سطح این فاز جامد جذب شود. برای جذب کامل و گزینش‌پذیرآنالیت روی فاز جامد، باید از نظر pH، قطبیت و عوامل دیگر مناسب باشد. سپس آنالیت جذب شده با عبور یک شوینده مناسبی شسته شده و جمع‌آوری می‌گردد. شوینده باید طوری انتخاب شود که علاوه بر بازیابی کامل آنالیت با استفاده از حداقل مقدار آن، در مرحله‌ی اندازه‌گیری نیز مزاحمت ایجاد نکند. فاز جامد معمولاً می‌تواند به صورت ستون‌های کوچک پرشده17 و دیسک‌ها18 مورد استفاده قرار گیرد. ستون‌ها دارای قطر کمی هستند که منجر به محدود شدن سرعت جریان عبور نمونه می‌شود و در نتیجه مدت زمان استخراج طولانی می‌شود. اندازه بزرگ ذرات پرکننده موجب کاهش کارایی و همچنین ظرفیت نمونه‌گذاری می‌شود. علاوه بر این نمونه‌های حقیقی حاوی ذرات معلق می‌تواند منجر به گرفتگی منافذ و مسدود شدن ستون کوچک گردد. اما در دیسک‌ها سطح مقطع افزایش داده شده، به طوری که سرعت استخراج بیشتر شده و امکان گرفتگی توسط نمونه حقیقی حاوی ذرات معلق کمتر می‌شود، در نتیجه کار با نمونه‌های حقیقی راحت‌تر گردیده است. از طرف دیگر اندازه ذرات جاذب تا حدm?8کاهش داده شده است، که سبب افزایش کارایی استخراج گردیده است.
2-2.کروماتوگرافی
درکتاباصولتجزیهدستگاهیSkoog،ترجمه‌یدکترسلاجقه درباره‌یتاریخچه‌یابداعکروماتوگرافینوشتهشدهاست: بهطورکلی،روش‌هایتجزیه‌یشیمیایی،دربهترینحالت،گزینشی‌اند؛معدودینیزبهطورویژهعملمی‌کنند. درنتیجهجداسازیآنالیتازتداخل‌هایبالقوه،یکمرحله‌یمهمدراکثرروش‌هایتجزیه‌ایاست. تااواسطقرنبیستم،جداسازی‌هایتجزیه‌ایعمدتاًبهوسیله‌یروش‌هایکلاسیکمانندرسوبگیری،تقطیرواستخراجانجاممی‌شدند.باوجوداین،درحالحاضرجداسازی‌هایتجزیه‌ایبهویژهنمونه‌هایچندجزئیوپیچیده،اکثراًبهوسیله‌یروش‌هایکروماتوگرافیوالکتروفورزانجاممی‌‌شوند.
کمیبعدازشروعقرنبیستم،کروماتوگرافیتوسطگیاه‌شناسیروسیبهناممیخاییلتسوت،ابداعونامگذاریشد (26).
2-2-1.دسته‌بندی روش‌های کروماتوگرافی
Skoog درکتاباصولتجزیهدستگاهیعنوانکردکهیکدسته‌بندیاساسیبرایروش‌هایکروماتوگرافیبرپایه‌یانواعفازهایمتحرکوساکنوانواعتعادل‌هایدرگیردرانتقالموادحلشدهبینفازهابناشدهاستوشاملسهگروهعمومیکروماتوگرافیمایع،کروماتوگرافیگازیوکروماتوگرافیسیالابربحرانیمی‌باشد.همچنینقابلذکراستکهفقطکروماتوگرافیمایعمی‌تواندهمدرستون‌هاودرسطوحمسطحانجامشودوکروماتوگرافیگازیوکروماتوگرافیسیالابربحرانیبهروش‌هایستونیمحدودمی‌شوند (27).
2-2-1-1.کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا(HPLC)
Gilbertدرسال 1987 درکتابخودتحتعنوانکروماتوگرافیمایعباکاراییبالا،چهارنوعاصلیکروماتوگرافیکهدرآنهافازمتحرکیکمایعاسترااینگونهمعرفیکرد (28).
(1)کروماتوگرافیتقسیمی
کروماتوگرافیتقسیمیدربینچهارروشکروماتوگرافیمایع،بیشترازهمهبهکاربردهشدهاست. در گذشتهاکثرکاربردهابهترکیباتغیریونی،قطبیباوزنمولکولیکمویامتوسط(معمولاًکمتراز 3000) مربوطبودهاست.باوجوداین،اخیراًروش‌هاییابداعشده‌اندکهجداسازی‌هایتقسیمیرابهترکیباتیونینیزبسطداده‌اند.کروماتوگرافیتقسیمیرامی‌توانبهزیرگروه‌هایفاز- پیوندیومایع- مایعتقسیمکرد (29).
جدول 2-1. کاربردهای کروماتوگرافی تقسیمی (30)
زمینه
مخلوط‌های نوعی
دارویی
آنتی‌بیوتیک‌ها،داروهای مسکن،استروییدها،ضد دردها
زیست شیمیایی
آمینو اسیدها، پروتئین‌ها،کربوهیدرات‌ها، لیپیدها
شیمی قانونی
داروها،مواد سمی،الکل خون،مواد مخدر
طب بالینی
اسیدهای صفراوی،متابولیت‌های دارویی،استخراج اوره،استروژن‌ها
(2)کروماتوگرافی جذب سطحی یا مایع- جامد
یک مشخصه‌ی ویژه‌ی کروماتوگرافی جذب سطحی که سایر روش‌ها آن را ندارند، توانایی آن در تمایز گذاشتن بین اجزای ایزومری مخلوط‌هاست. به طور کلی کروماتوگرافی جذب سطحی برای نمونه‌هایی که در حلال‌های غیر قطبی حل می‌شوند و در نتیجه، در حلال‌های آبی انحلال‌پذیری محدود دارند، مناسب‌ترین است (31).
(3) کروماتوگرافی یونی
به روش‌های کارآمد و جدید جداسازی و تعیین یون‌ها مبتنی بر رزین‌های تبادل یونی اشاره دارد.
(4) کروماتوگرافی ژلی یا اندازه طردی
فن توانمندی است که به ویژه برای گونه‌های با وزن مولکولی زیاد به کار برده می‌شود (28).
در اوایل ابداع گروماتوگرافی مایع، دانشمندان تشخیص دادند که افزایش چشمگیر کارایی ستون را می‌توان با کاهش اندازه‌ی ذرات پر کننده انجام داد.
Saunders دلایل رشد سریع HPLC را حساسیت روش، سازگاری آسان آن برای انجام اندازه‌گیری‌های کمی صحیح، مناسب بودن آن برای جداسازی گونه‌های غیر فرار یا ناپایدار گرمایی، و مهم‌تر از همه، کاربرد گسترده‌ی آن برای موادی که در صنعت، زمینه‌های مختلف علوم و جامعه از اهمیت زیادی برخوردارند، عنوان کرد (32).
امروزه HPLCکاربردهای فراوانی دارد و در سال‌های اخیر مطالعات بسیاری در زمینه‌ی جداسازی و تعیین مقدار گروه‌های مختلف دارویی از جمله داروهای ژنتیک، ضد دیابت، داروهای قلبی و دسته‌های گوناگون آنتی‌بیوتیک‌ها با استفاده از HPLC صورت گرفته که همگی مؤید صحت و دقت بالای این روش نسبت به دیگر روش‌های آنالیزی می‌باشند.
2-2-1-2. دستگاه‌های کروماتوگرافی مایع
یک نمودار شمایی از اجزای مهم سازنده‌ی یک کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا در شکل زیر نشان داده شده است.
9شکل 2-8. شمایی از یک دستگاه HPLC
همانطور که از شکل پیداست یک دستگاه HPLC دارای بخش‌های زیر است:
1- مخزن فاز متحرک 2-پمپ 3-محل تزریق نمونه 4-ستون کروماتوگرافی 5-دماپای ستون 6-آشکارساز (26)
2-2-1-2-1.مخزن فاز متحرک
با توجه به تحقیقات Skoog در کتاب اصول تجزیه دستگاهی، یک دستگاه جدید HPLC، به یک و یا تعداد بیشتری مخزن شیشه‌ای و یا فولاد زنگ نزن مجهز است که حاویml500و یا بیشتر از حلال است. مخازن اغلب به وسایلی برای حذف گازهای حل شده، معمولاً اکسیژن و نیتروژن مجهزند که با تشکیل حباب‌ها سبب پهن شدن نوار می‌شوند و علاوه بر این، اغلب با عملکرد آشکارساز تداخل می‌کنند. گاززداها ممکن است به یک سیستم پمپ خلأ، یک سیستم تقطیر، وسایلی برای گرم کردن و هم زدن حلال یا همانطور که در شکل (2-8) نشان داده شده است، به سیستم‌هایی برای وارد کردن و پاشیدن حباب‌های یک گاز بی‌اثر برای خارج کردن گازهای حل شده در محلول، مجهز باشند.
یک راه مناسب آماده‌سازی حلال‌ها قبل از هدایت آنها به مخزن، صاف کردن حلال از داخل یک صافی ریزمنفذ در خلأ است. این آماده‌سازی، گازها و همچنین مواد معلق را حذف می‌کند.
جداسازی که یک حلال با ترکیب ثابت را به کار می‌گیرد، شویش تک توانی نامیده می‌شود. اغلب اوقات، کارایی جداسازی یا شویش شیبی تا حد زیادی افزایش می‌یابد. در اینجا دو (و گاهی چند) سیستم حلال که قطبیت بسیار متفاوتی دارند، به کار گرفته می‌شوند (27). Brown در کتابHigh Pressure Liquid Chromatography، راه‌های گوناگون برای حذف گازهای موجود در حلال را به این صورت بیان کرد:
الف: استفاده از گاز نیتروژن بدین ترتیب که گاز نیتروژن را وارد محلول کرده و هوا از آن خارج می‌شود.
ب: به وسیله‌ی حمام اولتراسونیک
ج: به وسیله‌ی خلاء و مگنت (33).
2-2-1-2-2. سیستم‌های پمپ کننده
نیازمندی‌های مهم برای یک سیستم پمپ کننده‌ی HPLC:
(1) تولید فشارهای تا6000psi، (2) خروجی بدون تپ، (3) سرعت جریان در گستره0/1-10ml/min،
(4) کنترل جریان و تکرارپذیری جریان تا 5/0% نسبی و یا بهتر، (5) اجزای سازنده‌ی مقاوم در مقابلخوردگی(فولادهای مختلف زنگ نزن یا تفلون)است.
سه نوع پمپ به نام پمپ‌های پیستونی، پمپ‌های نوع جابجایی یا سرنگی و پمپ‌های با فشار ثابت یا بادیمتداول است (34).
Phyllis R. Brownدر مقاله‌ی خود در سال 1990 درباره‌ی مراقبت‌هایی که

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه ارشد رایگان دربارهنفقه، شخص ثالث، ضمن عقد
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید