دستگاه سونوگرافی مدل SIUI CTS-900V ساخت کشور چین با پروب خطی و فرکانس 9-7 مگاهرتز ، اقدام به سونوگرافی چشم به روش دو بعدی با حالت گماری Sagittal در نمای استاندارد انجام گرفت و پس از گرفتن تصاویر پارامترهای مورد مطالعه اندازه گیری شد. بهترین حالت برای تهیه اسکن های استاندارد این است که اجسام مژگانی به صورت افقی قرنیه با یکدیگر باشند، همچنین کپسول قدامی عدسی و کپسول خلفی عدسی چشم هم کاملا به صورت قرینه با یکدیگر قرار گیرند. میانگین و انحراف معیار برای هر پارامتر محاسبه خواهد شد و پارامترها با روش Glm و برنامه آماری SAS 2000مورد ارزیابی آماری قرار گرفت.
فصل دوم
کلیات
2-1 نگاه اجمالی به شتر:
شتر جانوری است که از نظر تاکسونومی در رده پستانداران قرار داشته و دارای صفات و خصوصیات فیزیولوژیک خاص و متفاوت با سایر پستانداران میباشد. عده ای از دانشمندان شتر را جزء نشخوارکنندگان به شمار نمی آورند اما این حیوان دارای معده ای شبیه نشخوارکنندگان می باشد(7).
شتر و اهمیت آن:
شتر از زمانهای دور از لحاظ بارکشی، شخم زنی، سواری و در بعضی نواحی از لحاظ تولید گوشت، پشم و پوست، شیر و حتی کود حیوانی مورد استفاده قرار می گرفته است. علاوه بر اینکه شتر نسبت به سایر دامها (گوسفند و گاو) از نقطه نظر استفاده از مرتع و آب قانع تر است، با وجود این حتی گاهی از چند جهت دیگر مانند بارکشی، شخم زنی، سواری و حتی در تولید گوشت، پشم و پوست نیز با دامهای دیگر رقابت می نماید. به طور کلی شتر نقش عمده ای در بازرگانی، آبادانی و حمل کالاهای در راه های بیابانی و بی آب داشته که در همین مسیر ها در حال حاضر شهرهای فراوانی ساخته شده است(7).
شتر در مقایسه با دیگر جانوران مانند اسب از لحاظ خصوصیات آناتومی، فیزیولوژی و اکولوژی کاملا استثنایی بوده و نیاز بسیار کمی‌ به آب در مسافتهای طولانی‌ و شرایط سخت بیابان دارد. در ضمن شکل بدن این جانور، مناسب برای مناطق گرم و خشک است . بدن این جانور در قسمت بالای کمر، باریک و بنا براین در گرم‌ترین ساعت روز که آفتاب عمود می‌تابد، سطح کمی‌ از بدن آن در تماس با پرتو مستقیم خورشید قرار می‌گیرد. سازگاری این جانور با محیط زیستش به نحوی است که حفظ و تعادل مایع در بدن در هماهنگی‌ کامل با یکدیگر یاخته‌ها در شرایط سخت خشکی می‌باشد، آنچه نبود آن در دیگر حیوانات باعث مرگشان در همان شرایط میگردد. شتر با دارا بودن چنین صفت فیزیولوژی خاص، مناسبترین پستاندار اهلی برای استفاده در شرایط آب و هوای بد است. از این رو در جهانی‌ که ذخایر انرژی در حال کاهش است، شتر به عنوان یک منبع مهم شیر، گوشت، پشم و پوست باید نقش مهمتر از آنچه تا کنون د جهان دارد داشته باشد(7).
مبدا و منشا شتر
تاریخ حیات اجداد شتر تقریبا ۶۰ تا ۵۰ میلیون سال قبل یعنی‌ دوره یترشیاری2 (در دوره ی سوم زمین شناسی‌) می‌رسد. آنها در اواخر در ائوسن 3در آمریکای شمالی، گروهی گسترده را تشکیل می دادند که شامل ۸ خانواده مختلف میشد. ولی‌ ۶خانواده آنها در اواسط دوره میوسن4 از بین رفتند. تنها خانواده جدید شتر سانان ، دو جنس شتر و لاما هستند در اصل جدّ آنها به اندازه یک خرگوش بود. اجداد لاما ( اوچنیا5) به آمریکای جنوبی مهاجرت کردند و به عنوان شترهای دنیای جدید به زندگی ‌ادامه دادند. کشف اسکلت شترهای اوتیلوپوس ردی6، پوئبرو تریوم ویلسونی 7و اسکلت شتر پوئبروتریوم – لابیاتم 8از دوره اولیگوسن9 در آمریکای شمالی و اسکلت اکسی دکتیلوس لونگیبسن 10از دوره میسون باز در آمریکای شمالی ثابت می نماید که منشأ اصلی‌ شتر در شمال آمریکا بوده و از آنجا تقریبا در اواخر دوره پلی‌ اوسن 11و اوایل در پلایستوسن 12به آسیا راه یافته اند. پاراکملوس گیاگس13، شتر در پلیستسن را جدّ مستقیم شتر دو کوهان میدانند. فسیل‌های ماقبل تاریخ شتر کملوس سیل ولنسیس 14در طبقات زیرین در پلایستوسن در شمال هندوستان یافت شده اند. از فسیل‌ها چنین استنباط میشود که آنها برعکس پاراکملوس گیاگس (شتر آمریکای شمالی)خویشاوندی نزدیک با شتر امروزی ندارند(9).
این سوال که آیا شتر‌های جمز و شترهای باختری نسل‌های از این گونه هستند، مدت زیادی مورد بحث بوده است. تئوری مطرح آن این است که شتر جمز و شتر باختری برخاسته از یک جدّ مشترکند. شتر یک کوهان در زمان جنینی دارای دو کوهان می‌باشد که قبل از تولد بوسیله توده ای از بافت پیوندی به صورت یک کوهان در می آید و این موضوع این تئوری را تقویت می‌کند که شتر کهن موتاسیونی از شتر دو کوهان است. اما متاسفانه هنوز دلیلی‌ قانع کننده برای این ادعا موجود نیست.
نگاره2-1- شتر تک کوهانه
طبقه بندی شتر در عالم حیوانی تاکسونومی15 (9-10)
1- سلسله جانوران16
2- زیر سلسله پرسلولی ها17
3- فوق دسته طناب داران18
4- رده پستان داران19
5- زیر رده جفت داران20
6- فوق راسته سم داران21
7- راسته زوج سمیان22
8- تحت راسته نشخوار کنندگان23
9- خانواده شتران24
خانواده شتران دارای دو جنس کملوس25 و اکنیا26
جنس کملوس
الف ) گونه شتران یک کوهانه یا شتران عربی27
ب ) گونه شتران دو کوهانه یا شتران باختری28
جنس اکنیا
الف ) لاما29
ب ) آلپاکا30
ج ) گواناکا31
د ) ویکونا32
پراکندگی جغرافیایی شتر
2-5-1 مناطق گسترش شتر دو کوهانه
نواحی گسترش شتر و کوهان در آسیای مرکزی است که تا مدار ۵۲ درجه شمالی تا مرز مناطق سردسیری، مناطقی با تابستان گرم و خشک و زمستان سرد گسترش می‌یابد (15) .
الف) مناطق گسترش در آسیا( چین، مغولستان، روسیه، افغانستان، ایران و ترکیه)
ب) مناطق گسترش در اروپا، نواحی جلگه ای روسیه و اروپا
2-5-2 مناطق گسترش شتر یک کوهان
شتر یک کوهانه در نواحی کم باران که اختلاف درجه حرارت در سال زیاد می‌باشد، مانند مناطقی از آفریقا که بیشتر به کشورهای بالای مدار ۱۳ درجه محسوب میشوند، زندگی‌ میکنند. مانند: سومالی، کنیا، تانزانیا،و جزایر قناری.
آمریکا: در ایالت‌های مثل نیو مکزیکو، آریزونا، تگزاس‎ تعدادی شتر وارد نمودند ولی‌ به علت وجود ریگ‌های تیز و پوشش گیاهی نا مناسب (کاکتوس خاردار)نتوانستند آن طور که باید و شاید از آنها استفاده نمایند.
آسیا: در کشورهای عربی‌ زبان، افغانستان، ایران، شوروی سابق، هندوستان، پاکستان، ترکیه و تعداد خیلی‌ کمی‌ در چین(15).
استرالیا: در سال ۱۸۴۱ اولین شتر از پاکستان به استرالیا جهت استفاده در معادن طلا صادر شد ولی‌ تقریبا ۲۰۰۰۰ نفر شتری که در آنجا وجود دارد، اکثرا به صورت وحشی در آمده‌اند(15).
اروپا: بخش اروپایی شوروی سابق( اوکراین،بلاروس، روسیه(
دندان‌ها و تعیین سن شتر:
2-6-1 دندان ها:
ارزیابی وضع دندانهای شتر همان اهمیتی دارد که در اسب برای تشخیص سن وجود دارد. دندانهای شتر از لحاظ فرم، تعداد و طرز قرار گرفتن با دندانهای تک سمیان و زوج سمیان اختلاف نشان می دهد و اغلب چنین به نظر می‌‌آید که فرمول دندان‌ها برای بعضی‌ از شترها فرق می‌کند. بدین جهت فرمولهای مختلفی‌ برای تعداد و طرز قرار گرفتن دندان‌ها به وسیله محققین نگاشته شده است(9).
نگاره2-2- دندانهای دایمی شتر تک کوهانه
فرمول دندانهای شیری(7).
ثنایا
نیش
پیش آسیا
2
2
6
فک بالا
6
2
4
فک پایین
فرمول دندانهای دائمی(7).
ثنایا
نیش
پیش آسیا
آسیا
2
2
6
6
فک بالا
6
2
4
6
فک پایین
2-6-2 تعیین سن:
پس از تولد به تدریج دندانهای شیری ظاهر میشوند به طوری که در دو هفته اول پس از تولد، دو دندان ثنایای پیشین فک پائین میرویند و سپس در هفته دوم تا چهارم، دو دندان ثنایای میانی فک پائین نیش میزنند. در همین زمان است که به ترتیب دندانهای دوگانه پیش آسیای فک پائین در می‌آیند و سپس طی یک تا یک و نیم ماه، دندان ثنایای کناری فک پائین می رویند. پس از آن طی دو تا چهار ماه، دندانهای شیری در سنّ شش ماهگی کامل میشوند و تعداد آنها در دو فک بالا و پائین به ۲۲ عدد می‌رسد. بدین صورت که در فک بالا دو دندان ثنایای، دو دندان نیش و شش دندان پیشآسیا و در فک پائین شش دندان ثنایای. دو دندان نیش و چهار دندان پیش آسیا وجود خواهد داشت(7). رویش دندانهای دائمی با ظهور نخستین دندان آسیا در دو فک بالا و پائین در سنّ یک سالگی تا ۱۵ ماهگی آغاز میشود. دومین دندان آسیا در سنّ دو و نیم تا سه سالگی ظاهر میشود. دو دندان شیری پیشین فک پائین در سنّ چهار و نیم تا پنج سالگی جای خود را به دندانهای دائمی میدهند(7). سپس دندان آسیای سوم از دندانهای آسیای دائمی در فک بالا و پائین ظاهر میشود و همچنین دو دندان پیش آسیای دوم و سوم در فک بالا و دندان پیش آسیای دوم در فک پائین طی سنین پنج تا پنج و نیم سالگی جای خود را به دندان‌های همیشگی‌ میسپارند(7). در سنّ پنج و نیم تا شش سالگی، ثنایای میانی فک پائین با دندانهای دائمی جایگزین میشوند و در سنین شش و نیم تا هفت سالگی، رفته رفته نیش‌ها و ثنایای کناری فک بالا و نیش‌ها و ثنایا یکناریفکپائینونیز اولین دندانهای پیش آسیا ی فک بالا و پائین با دندانهای دائمی جایگزین میشوند به طوری که در سنّ هفت و نیم سالگی تمام دندانهای دائمی روییده اند و تعداد آنها در دو فک بالا به ۳۴ دندان می‌رسد. در فک بالا، تعداد آنها ۱۶ دندان بوده و شامل دو دندان ثنایای کناری، دو دندان نیش، شش دندان پیش آسیا و شش دندان آسیاست و در فک پائین تعداد آنها هجده دندان بوده و شامل شش دندان ثنایای پیش، میانی و کناری، دو دندان نیش، چهار دندان پیش آسیا و شش دندان آسیا می باشند(7). هر قدر شتر مسن ترمی شود به همان نسبت دندانهای ثنایای اصلی اش سائیده تر می گردد، به طوری که در سنّ ۱۲ سالگی کاملا کند و دندانهای نیش، سطح سائیده چهارگوش یا گردی را نشان می دهند(5). به طور کلی‌ سنّ شتر را تا ۱۰ سالگی می‌توان کاملا دقیق تعیین کرد ولی بعد از این مدت حتی تشخیص سنّ شتر برای افراد با تجربه نیز مشکل می گردد . چنانچه شترها به سنین بالاتر برسند، در ۱۶-۱۸ سالگی دندان‌ها مثلثی شکل به نظر می‌آیند و در ۲۰-۲۵ سالگی دندان‌ها از حالت دندانی بودن خارج گشته به کلی‌ سائیده، سه گوش و دراز میشوند(9). طرز قرار گرفتن دندان دو جنس نر و ماده اختلافی نشان نمیدهد هر چند اختلافاتی نظیر رشد کمتر دندانهای آسیاب در شترهای ماده نسبت به شترهای نر دیده می شود(5) شترها تقریبا ۴۰ سال عمر میکنند. اما قدرت کار کردن و باروری آنان پس از بیست سالگی به تدریج رو به کاهش می گذارد(7).
نام شتر بر حسب سن آن:
الف) دیلاق: بچه را از هنگام تولد تا سنّ یک سالگی گویند و اعرب آن را الحوار نامند.
ب ) بله بون: شتر یک سال به بالا را تا سنّ دو سالگی گویند عرب آن را المفرود نامند.
پ ) جعد: شتر دو سال به بالا تا سنّ چهار سالگی گویند و عرب آن را الحق نماند.
ت ) شتر سه سال به بالا تاسنّ چهارسالگی را گویند و عرب آن را اللقیه نامند.
ث ) شتر چهار سال به بالا را گویند و عرب آن را الجزاع نامند، اگر شتر نر باشد، به آن کل لوکی گویند و عرب آن را قعدان نامند اگر شتر ماده باشد، به آن کل ماجی‌ گویند و عرب آن را بکاره نامند.
ج ) دو دندان : شتر پنج سال به بالا را گویند و عرب آن را الثنایا نامند.
چ ) چهار دندان: شتر شش سال به بالا را گویند و عرب، ماده آن را الحیل و نر آن را الزمول گویند در حالی‌ که در زبان فارسی به هر دو جنس نر و ماده چهار دندان گفته می شود.
ه) گرد نیش: هشت سال ب

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   منبع تحقیق درموردشخص ثالث، بازپرداخت
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید