دانلود پایان نامه

پیش بینی کننده ورشکستگی در شرایط محیطی ایران ، غلامرضا امیری سلیمانی ، رساله دکترا در رشته حسابداری ، دانشگاه تهران ، سال 1381، با استفاده از پرسش نامه نظر پرسش شوندگان را در مورد قابلیت پیش بینی کنندگی مجموعه ای از 15 متغیر مالی و 10 متغیر غیرمالی در پیش بینی ورشکستگی شرکت ها (یا آنگونه که در تحقیق ایشان آمده تجارت ناموفق) جویا شده است، و در نهایت در مدلی از نوع تفکیک کننده خطی 15 متغیر مالی را مورد بررسی بیشتر قرار داده است . مدل نهایی او تنها در برگیرنده چهار نسبت شامل : جریان نقدی عملیاتی هر سهم به سود هرسهم ؛ وجه نقد حاصل از عملیات به حقوق صاحبان سهام ؛نسبت موجودی کالا به دارایی‌های جاری؛ و دارایی‌های جاری به بدهی های جاری.
BM: نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار حقوق صاحبان سهام سال جاری که از تقسیم ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام شرکت در پایان سال بر ارزش بازار حقوق صاحبان سهام شرکت (تعداد سهام شرکت در پایان سال در آخرین قیمت سهام شرکت در پایان سال) محاسبه می‌شود.
LOSS:متغیر ساختگی است. اگر در سال جاری زیان گزارش شود مساوی یک و در غیر این صورت مساوی صفر می‌باشد.
LAGROA: بازده دارایی‌های سال گذشته که از تقسیم سود خالص سال گذشته بر میانگین کل دارایی‌های سال گذشته به دست می‌آید. میانگین کل دارایی‌ها از حاصل جمع دارایی‌های ابتدای دوره و دارایی‌های پایان دوره تقسیم بر دو محاسبه می‌شود.
CFO: جریان وجوه نقد فعالیت‌های عملیاتی سال جاری تقسیم بر میانگین کل دارایی‌های سال جاری است.
در ادامه برای آزمون فرضیه شماره دو که تأثیر میزان مدیریت سود بر خطای پیش‌بینی سود را بدون در نظر گرفتن تأثیر متغیر انتصاب هیئت‌مدیره بررسی می‌کند از مدل شماره (6) استفاده می‌شود. متغیر وابسته در این مدل خطای پیش‌بینی سود است. متغیر مستقل اقلام تعهدی اختیاری است و متغیرهای کنترلی شامل اندازه شرکت، شاخص بحران مالی، نسبت دفتری به بازار حقوق صاحبان سهام، زیان ده بودن شرکت، بازده دارایی‌های سال گذشته، جریان وجوه نقد عملیاتی، فاصله زمانی بین تاریخ پیش‌بینی و تاریخ گزارش سود و تغییرات در نسبت وجه نقد حاصل از فعالیت‌های عملیاتی به میانگین کل دارایی‌های سال جاری نسبت به سال گذشته می‌باشد. برای تأیید این فرضیه انتظار می رود در سطح معناداری مورد نظر ضریب متغیر اقلام تعهدی اختیاری(DA) مثبت باشد که نشان‌دهنده وجود رابطه مستقیم بین خطای پیش‌بینی سود و مدیریت سود می‌باشد.
مدل مربوط به آزمون فرضیه دوم به شرح رابطه (6) است:
(6)
FE=α+ β_1 DA+ β_2 ZSCORE+ β_3 BM+ β_4 SIZE+β_5 TIME+β_6 LOSS+ β_7 LAGROA+β_8 CFO+β_9 ChgCFO

FE: خطای پیش‌بینی سود است و از رابطه شماره (7) به دست می‌آید.
(7)

Actual EPS:سود واقعی سال جاری
:Forecast EPS سود پیش‌بینی‌شده سال جاری
P_0: قیمت هر سهم در ابتدای سال جاری
DA: اقلام تعهدی اختیاری است.
در این مدل نسبت به مدل شماره یک تنها دو متغیر جدید کنترلی داریم که به شرح زیر می‌باشند:
TIME: بیان‌کننده لگاریتم فاصله زمانی بین تاریخ پیش‌بینی و تاریخ گزارش سود می‌باشد که بر حسب روز تعریف می‌شود.
ChgCFO: بیان‌کننده تغییرات در نسبت وجه نقد حاصل از فعالیت‌های عملیاتی به میانگین کل دارایی‌های سال جاری نسبت به سال گذشته است.
برای آزمون فرضیه سوم که تأثیر انتصاب هیئت‌مدیره جدید را بر خطای پیش‌بینی سود بررسی می‌کند از مدل شماره (8) استفاده می‌شود.متغیر وابسته در این مدل نیز شبیه مدل شماره (7) خطای پیش‌بینی سود است. متغیرهای مستقل اقلام تعهدی اختیاری، تغییر هیئت‌مدیره و اثر متقابل متغیرهای اقلام تعهدی اختیاری و تغییر هیئت مدیره است و متغیرهای کنترلی نیز دقیقاً شبیه متغیرهای کنترلی مدل شماره (7) می‌باشد. در مدل شماره (8) تمرکز بر روی متغیر CEOAppt*DA است، زیرا با توجه به اینکه طبق فرضیه شماره دو انتظار می رود بین متغیرDA و FE رابطه مستقیمی وجود داشته باشد، پس باید در سطح معناداری مورد نظر ضریب متغیر CEOAppt*DA منفی باشد تا نشان دهد که میزان خطای پیش‌بینی سود در سال انتصاب هیئت‌مدیره جدید کاهش یافته است.
مدل مذکور به شرح رابطه (8) می‌باشد:
(8)
FE=α+ β_1 CEOAppt+ β_2 DA+ β_3 DA*CEOAppt+ β_4 ZSCORE+β_5 BM+β_6 SIZE+ β_7 TIME+β_8 LOSS+β_9 LAGROA+β_10 CFO+ β_11 ChgCFO

FE: خطای پیش‌بینی سود است.
CEOAppt: متغیر ساختگی برای تغییر هیئت مدیره است، لذا اگر هیئت‌مدیره در سال جاری منصوب شود مساوی یک و در غیر این صورت مساوی صفر در نظر گرفته می‌شود.
DA: اقلام تعهدی اختیاری
CEOAppt*DA: اثر متقابل متغیرهای دوره انتصاب هیئت‌مدیره و اقلام تعهدی اختیاری
4-3 شیوه اندازه‌گیری متغیرها
در ادامه چگونگی استخراج متغیرهای لازم جهت استفاده در مدلهای آزمون فرضیه‌ها و منابع آن‌ها بیان شد. برای به دست آوردن متغیرهای مورد نیاز مربوط به صورت‌های مالی شرکت‌های مورد بررسی، به صورت‌های مالی فراهم‌شده در آرشیو الکترونیکی سازمان بورس اوراق بهادار مراجعه شد.
بخشی از اطلاعات مورد نیاز نیز از نرم‌افزارهای مرسوم به بانک‌های اطلاعاتی تدبیر پرداز و دنا سهم به دست آمد. در رابطه با تهیه چک‌لیست کفایت افشاء علاوه بر مراجعه به صورت‌های مالی، اطلاعات دیگری لازم است تا با استفاده از آن به تهیه چک لیست و تکمیل آن و در نتیجه متغیر وابسته تحقیق پرداخت. این اطلاعات از آخرین استانداردهای تجدیدنظر شده حسابداری استخراج شد. برای آماده‌سازی متغیرهای لازم از نرم‌افزار صفحه‌ گسترده EXCEL
استفاده شد. به طوری که ابتدا اطلاعات گردآوری‌شده در کاربرگ های اولیه وارد می‌شود و سپس محاسبات لازم در خصوص نمره افشاء و نسبت‌های فعالیت برای دستیابی به متغیرهای این تحقیق انجام می‌شود و پس از محاسبه کلیه متغیرهای لازم، این متغیرها در صفحات کاری ترکیب می‌شوند تا به طور الکترونیکی به نرم‌افزار مورد استفاده در تجزیه و تحلیل‌های تحقیق منتقل شوند.
5-3 روش تحقیق
این تحقیق، یک تحقیق تجربی در حوزه تحقیق‌های اثباتی حسابداری است که مبتنی بر اطلاعات واقعی صورت‌های مالی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بازار اوراق بهادار تهران است. این تحقیق از نوع تحقیقات کاربردی و توصیفی همبستگی است که در آن برای تأیید یا رد فرضیات از اطلاعات تاریخی شرکت‌ها و روش‌های آماری استفاده شد. علاوه بر این مطالعات کتابخانه‌ای در رابطه با مبانی تئوریک و مفاهیم نظری و بررسی سوابق مربوط انجام گرفت. بر مبنای اطلاعات گردآوری‌شده از طریق داده‌ها، صحت و سقم فرضیات تحقیق آزمون و نتایج حاصله به کل جامعه آماری مورد نظر تعمیم داده شد. در این تحقیق رابطه بین متغیرهای مستقل و متغیر وابسته با استفاده از مدل رگرسیونی مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به فرضیه‌های تحقیق از مدل رگرسیونی چند متغیره استفاده شد. به منظور تخمین مدل های تحقیق از تکنیک داده‌های تلفیقی استفاده شده است. در این تحقیق از روش داده‌های تابلویی جهت تخمین مدل استفاده میشود. همچنین در این تحقیق، به دو روش توصیفی و استنباطی به تجزیه و تحلیل داده‌های به دست آمده، پرداخته می‌شود. در سطح توصیفی، با استفاده از مشخصه‌های آماری نظیر فراوانی، میانگین، انحراف معیار و MAX و MIN به توصیف ویژگی‌های عمومی جامعه پرداخته و در سطح استنباطی هم به منظور پاسخ به فرضیات تحقیق و هم به منظور یافتن روابط خاص میان متغیرهای جامعه از آزمون‌های تحلیل رگرسیون، آزمون معناداری t و آزمون‌های فروض کلاسیک رگرسیون و آزمون معناداری F استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل و انجام آزمون‌های فوق از نرم‌افزار SPSS 19 استفاده شد.
6-3- متغیرهای مورد بررسی
متغیرها یکی از عناصر اصلی تحقیق می‌باشند. متغیر چیزی است که می‌تواند از لحاظ مقدار تغییر کند و معمولاً می‌تواند ارزش‌های عددی متفاوتی را بپذیرد. بنابراین هر چیزی که وجود داشته باشد متغیر است و در واقع ویژگی‌هایی است که پژوهشگر آن‌ها را مشاهده، کنترل و یا دخل و تصرف می‌کند.مهم‌ترین و مفیدترین راه برای طبق بندی متغیرها، تقسیم‌بندی آن‌ها به دو نوع مستقل و وابسته است. این نوع طبقه‌بندی به دلیل کاربرد کلی، سادگی و اهمیت ویژه‌ای که در مفهومی کردن و طرح‌ریزی پژوهش و همچنین تهیه گزارش نتایج آن دارد بسیار مفید و ارزنده است. همچنین در تحقیقاتی که بر پایه آزمون‌های همبستگی قرار دارند؛ دسته دیگری از متغیرها برای کاهش اثرات ناشی از عوامل ناخواسته بر نتایج، در آزمون‌ها وارد می‌شوند که به عنوان متغیرهای کنترل تلقی می‌شوند.
1-6-3) متغیر(های) وابسته تحقیق
متغیر وابسته تحقیق حاضر، شامل دو بخش مدیریت سود برای فرضیه اول و خطای پیش‌بینی سود برای فرضیه دوم و سوم می‌باشد. همان طور که گفته شد برای محاسبه مدیریت سود به اندازه‌گیری اقلام تعهدی اختیاری پرداخته می شود.
2-6-3) متغیر(های) مستقل تحقیق
متغیرهای مستقل تحقیق حاضر عبارت‌اند از:
تغییر هیئت‌مدیره :اگر حداقل یکی از اعضای اصلی هیئت‌مدیره عوض شود یک وگرنه صفر در نظر گرفته می‌شود.
اقلام تعهدی اختیاری( DA) : به استناد پژوهش‌های (اسدی و منتی منجق تپه، 1390؛ مدرس و افلاطونی، 1388؛ ولز، 2002؛ گادفری و همکاران، 2005؛ ویلسون و وانگ،2010)، در این پژوهش نیز اقلام تعهدی اختیاری به عنوان شاخص مدیریت سود در نظر گرفته شده است. به منظور تخمین اقلام تعهدی اختیاری از مدل تعدیل‌شده جونز بر مبنای عملکرد استفاده می‌شود( کوتاری و همکاران، 2005).
3-6-3) متغیر(های) کنترل تحقیق
متغیرهای کنترل، متغیرهایی هستند که بر اساس مبانی نظری ، ممکن است رابطه معناداری با متغیر وابسته تحقیق داشته باشند. در تحقیق حاضر، متغیرهای ذیل به عنوان متغیر کنترل در نظر گرفته‌شده‌اند.
اندازه شرکت : از طریق لگاریتم ضرب تعداد سهام در پایان هر سال در قیمت بازار هر سهم در آن تاریخ به دست می‌آید.
در پژوهش‌های قبلی معناداری رابطه این متغیر با اقلام تعهدی اختیاری اثبات شده است (فرانکل و همکاران 2002،1 ؛ دیویدسون و همکاران 2005 ، مدرس و همکاران، 1388 ). برخی از پژوهش‌ها به این نتیجه رسیدند که شرکت‌های بزرگ برای کاهش جلب توجه‌ها از خود، اقدام به مدیریت سود کاهنده می‌کنند (انگیزه سیاسی)؛ لذا رابطه معنادار بین اندازه شرکت و مدیریت سود وجود دارد (نوروش و همکاران ، 1384 ). برخی از پژوهش‌های دیگر به این نتیجه رسیدند که شرکت‌های بزرگ برای حفظ وجهه خود نزد تحلیل گران و اجتناب از دعاوی حقوقی، کمتر مدیریت سود می‌کنند (موسس ، 1987 ؛ لانگ و لانهلم ،1993).
رشد شرکت : از تفاوت فروش سال جاری و فروش سال قبل تقسیم بر فروش سال قبل به دست می‌آید.
طبق پژوهش‌های گذشته شرکت‌های با رشد فروش بیشتر، به دلیل فشار برآوردن انتظارات سرمایه‌گذاران (بازار سرمایه)، با احتمال بیشتری دست به مدیریت سود می‌زنند (منون و ویلیام ، 2003 ؛ گیگر و نورث ، 2006).
شاخص بحران مالی : مطابق با پژوهش گیگر و نورث ( 2006 )، جهت کنترل برآورد بیش از حد اقلام تعهدی اختیاری به وسیله مدل تعدیل‌شده عمل
کردی جونز در شرکت‌های دارای آشفتگی مالی، این متغیر را کنترل می‌نماییم. برای این کار از غلامرضا امیری سلیمانی (1381)در رساله دکتری خود به بررسی شاخص های پیش بینی کننده ورشکستگی در شرایط محیطی ایران ، با استفاده از پرسش نامه نظر پرسش شوندگان را در مورد قابلیت پیش بینی کنندگی مجموعه ای از 15 متغیر مالی و 10 متغیر غیرمالی در پیش بینی ورشکستگی شرکت ها (یا آنگونه که در تحقیق ایشان آمده تجارت ناموفق) جویا شده است، و در نهایت در مدلی از نوع تفکیک کننده خطی 15 متغیر مالی را مورد بررسی بیشتر قرار داده است . مدل نهایی او تنها در برگیرنده چهار نسبت شامل : جریان نقدی عملیاتی هر سهم به سود هرسهم ؛ وجه نقد حاصل از عملیات به حقوق صاحبان سهام ؛نسبت موجودی کالا به دارایی‌های جاری؛ و دارایی‌های جاری به بدهی های جاری. در این الگو هرچقدر مقدار z به صفر نزدیکتر باشد احتمال ورشکستگی بیشتر و هرچه مقدار z به یک نزدیکتر باشد احتمال ورشکستگی کمتر است.
نسبت ارزش

دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید