دانلود پایان نامه

بیان مسئله
اهمیت و ضرورت
اهداف

1-1- مقدمه
یکی از شاخصهای توسعه در هر جامعه سطح بهداشت و میزان دسترسی اعضای آن جامعه به خدمات پزشکی و مراقبتهای بهداشتی است. سلامت و بهداشت در زندگی فردی واجتماعی اهمیت روز افزونی دارد ،به طوری که سازمان های بین المللی متعددی این مقوله را مورد توجه خاص قرار داده اند. بیماری ها بدون علت به وجود نمی آیند واگر مراقبت کافی به عمل نیاید تندرستی مدت زیادی دوام نخواهد داشت. سلامت هم چون جامی بلورین بسیار زیبا ولی شکننده است که نگهداری از آن به وقت ودقت زیادی احتیاج دارد. رفتار وشیوه زندگی ،عوامل محیطی ومراقبت های بهداشتی از عوامل تأثیرگذار بر سلامت هستند.افرادی که از طبقه پایین تر اقتصادی- اجتماعی هستند و در محله های فقیرنشین زندگی می کنند احتمالاً بیشتردر معرض جنایت وآلودگی محیطی قرار دارند.مسکن های با کیفیت نا مناسب، خطر ابتلا به انواع بیماریها را برای افراد افزایش می دهد . افراد ساکن در این منازل بیشتر در معرض خطر و سرایت بیماریهای عفونی و مزمن قرار دارند.
توجه جدی به جایگاه تغذیه در بین مردم و توزیع غذای کافی همراه با ویتامینهای لازم به ویژه برای کودکان، دسترسی همگان به آب آشامیدنی سالم همگی از عوامل مؤثر بر سلامت افراد است. توان خرید خدمات درمانی نیز تأثیر بسزایی بر دستیابی به مراقبت های بهداشتی و پزشکی دارد . هر زمان که شرایط اقتصادی جامعه با پیشرفت و رونق همراه باشد ، شرایط اقتصادی اعضای جامعه نیز بهبود می یابد و استفاده آنها از خدمات بهداشتی و پزشکی بیشتر می شود. اما زمانی که اقتصاد دچار رکود گردد، اقشار فقیر و آسیب پذیر جامعه به لحاظ برخورداری از امکانات و خدمات پزشکی با مشکل مواجه خواهند شد. این پژوهش به دنبال یافتن رابطه بین پایگاه اجتماعی -اقتصادی ومراقبت های بهداشتی ودسترسی به آن می باشد و دراین فصل نخست مسأله تحقیق ،سپس اهمیت وضرورت و در پایان اهداف اصلی و فرعی تحقیق مطرح خواهند شد.
2-1- بیان مسأله
سلامت یک پروسه چند محوری است که از یک سو عوامل بسیاری در ایجاد و تداوم آن نقش دارند و حاصل مشارکت تمام دستگاههای اجرایی یک جامعه است و از طرف دیگر ، مقوله سلامت تأثیر قابل توجهی بر سایر بخشهای جامعه دارد. به همین علت در برنامه‌های توسعه هزاره سوم سازمان ملل متحد نیز مقوله سلا‌مت، بعنوان یکی از شاخص‌های اصلی توسعه‌یافتگی جوامع شمرده می‌شود. سازمان بهداشت جهانی نیز در سال 2007 به منظور جلب توجه جهانی به موضوع امنیت بین المللی سلامت ، جلب نظر سطوح بالای سیاسی و ضرورت سرمایه گذاری و توجه بیشتر مردم و دولتها ، شعار « سرمایه گذاری در سلامت » را مطرح نمود(UN 2007:19).
مراقبت بهداشتی اولیه، جزء ضروری مراقبت های سلامت هستند که بایستی به شکل یکسان در دسترس همه افراد و خانواده های یک جامعه باشد. شکل ارائه آن بایستی برای افراد و خانواده ها قابل قبول بوده، با مشارکت کامل آنها و با صرف هزینه ای که از سوی جامعه و کشور قابل پرداخت باشد، ارائه گردد. مراقبت های بهداشتی اولیه، هسته اصلی نظام سلامت هر کشور و جزئی اصلی از توسعه اجتماعی و اقتصادی آن کشور است. دسترسی به بهداشت مناسب مکانیسم کلیدی برای ارتقا سلامتی ورفاه افراد است اما اغلب اوقات بهداشت نادیده گرفته می شود زیرا دولتها ملزم خواهند بود تعهدات سیاسی ومالی رابپذیرد تا تغییراتی را ایجاد کنند.
امروزهدربیشترکشورهایجهان،تلاشبرایصنعتیشدن هرچهبیشترازیکسووازسوییدیگررشدسریعجمعیت، شهرنشینیومهاجرتبهچشممیخورد. بهدنبالاینتغییرات بنیادین،روزبهروزبراسترسهاومسایلومشکلاتروانی -اجتماعیجوامعافزودهشدهوجهانشاهدتغییراتعمدهدراپیدمیولوژیبیماریهاونیازهایبهداشتیافرادخواهدبود، بهگونهایکهبیماریهای جسمی- روانی،درصدرعواملایجادکننده ناتوانیومرگهایزودرسقرارمیگیرند.شیوعبالایاین بیماریهاوناتوانیطولانیمدتومزمنهمراهآنها،باعث گردیدهتااینمشکلاتدرتمامیجوامعبهعنوانیک اولویتبهداشتیموردتوجهقرارگیرد. (Murray et al. 2001)
در حال حاضر نابرابری در برخورداری از سلامت در بین کشورهای مختلف به صورت چالشی جهانی درآمده است، به طوری که امروزه شاهد تفاوت 48ساله در امید به زندگی بین کشورهای مختلف و تفاوتی 20ساله در داخل برخی از کشورها هستیم. بنا به مطالعه صورت گرفته، سهم ژنتیک در سلامت افراد 15درصد، محیط فیزیکی با 10درصد، نظام مراقبت بهداشتی در کشورها با 25درصد و عوامل اجتماعی با 50درصد از عوامل مؤثر بر سلامت هستند. در کشورهای بسیار ثروتمند، فقرا عمر کوتاهتری دارند. همچنین در سراسر دنیا، افراد محروم دسترسی کمتری به منابع بهداشتی دارند. به اعتقاد کمیسیون بررسی عوامل تاثیرگذار بر سلامت اجتماعی افراد، بی عدالتی در سلامت در کشورها در حال گسترش است و دلیل اصلی آن نیز نگاه سرمایه داری به جهان است(Stansfield & Marmot 1992: 739).
در کشور های توسعه یافته نابرابری در برخورداری از امکانات بهداشتی درمانی در شهر های مهمی همچون لندن،واشنگتن و…. نیز به چشم می خورد.در این شهرها هنوز تبعیض های بهداشتی باعث مرگ و میرهای دردناکی می شود(پاگ 1383) . مطالعات انجام شده در آمریکا نشان می دهد که بیماریهای قلبی یکی از عوامل اصلی مرگ و میردر این کشور است. در این کشور نرخهای گوناگون مرگ و میر به تنهایی ناشی از ویژگی های جمعیتی نیست بلکه در بسیاری از موارد ناشی از سطوح گوناگون دسترسی به خدمات و تسهی
لات بیمارستانی است(تیموتی 2007).
دسترسی به بهداشت توسط افراد ودر سایه پایگاه اقتصادی – اجتماعی قرار می گیرد.افرادی که از حمایت‌های اجتماعی برخوردار نیستند، معمولا کمترین دسترسی را نیز به خدمات بهداشتیـ درمانی دارند. برای ارتقای سلامت باید توجه ویژه‌ای به زنان و کودکان شود و از پزشک محوری به بهداشت محوری حرکت کرد. از آن مهمتر این است که داشتن جامعه‌ای سالم نه ‌تنها باید به یک خواست و مطالبه عمومی تبدیل شود، بلکه باید به یک اراده و همت ملی منتهی شود. باید مردم پیش از آن که دیگران را مسئول سلامت جامعه بدانند، خود را مکلف به حفظ و ارتقای سلامت جامعه ببینند(ملک افضلی 1385: 39).
نظام سلامت در ایران در رده 123 جهانی است و استانداردهای نظام سلامت ایران با پارامترهای سازمان بهداشت جهانی چندان همخوانی نداشته است.این رتبه نشان دهنده بی عدالتی در توزیع بهداشت و سلامت است. بر اساس مطالعات و محاسبات سال 87 سرانه تعیینی از سوی سازمان نظام‌پزشکی 12 هزار و 900 تومان بود اما عملا سرانه خروجی هفت هزار تومان شد7.9 درصد میزان سهمی است که دولت در خوشبینانه‌ ترین شرایط برای نظام سلامت از صندوق ملی سلامت کنار می ‌گذارد در حالی که این رقم نباید کمتر از 16درصد باشد. پوشش نامناسب بیمه‌ای و بضاعت ناکافی صندوق‌های بیمه‌ای یکی از مشکلات مردم است و بیمه‌ها به‌جای سلامت‌محور بودن صرفاً به درمان توجه میی کنند(وزارت بهداشت، درمان و آموزش  پزشکی 1389: 85).
کشور ما در حال گذر تغذیه است، بطوری که 6/16 درصد زنـان 45-15 سـال دچار کم خونی فقر آهن، 6/15 درصد کودکان زیر 5 سال دچار سوء تغذیه از نوع متوسط و شدید که در نتیجه 000/800 کودک دچار کوتاهی قد تغذیه ای هستند. سوء تغذیه پروتئین ـ انرژی مشکلی است جهانی و در دنیا 32 درصد کودکان زیر 5 سال دچار سوء تغذیه متوسط و شدید هستند که کوتاهی قد تغذیه ای یک عارضه آن است. در کشور‌های کم توسعه یافته میزان آن 45 درصد، کشور‌های در حال توسعه 33 درصد و کشور‌های صنعتی، صفر است. 149 میلیون کودک زیر 5 سال هنوز از سوء تغذیه رنج می ‌برند، یکی از اهداف سال 2000 کاهش سوء تغذیه به میزان 50 درصد بوده است ولی این هدف در کشور‌های در حال توسعه فقط 17 درصد کاهش یافته است، یعنی از 177 میلیون به 149 میلیون نفر رسیده است (UNICEF 2001:68-111).
44 درصد کودکان زیر 5 سال در کشور‌های در حال توسعه و 70 درصد کودکان کشور‌های کم توسعه یافته از کمبودویتامین A رنج می ‌برند. کمبود ویتامین D ، روی، آهن، کلسیم و یُد از دیگر ریزمغذی‌هایی است که در دنیا شایع است. کمتر از 50 درصد خانوارها در سطح جهان از نمک ید دار استفاده می ‌کنند، در کشور ما 95 درصد خانوارها از نمک ید دار استفاده می نمایند.در عین حال که 20 درصد مردم کشور نمی ‌توانند رفع گرسنگی کنند، 40 درصد جمعیت دچار پرخوری هستند به طوری که در بعضی مطالعات محدود در زنان بالای 30 سال روستایی اطراف تهران 24 تا 72 و در مناطقی از شهر تهران تا 82 درصد، دچار افزایش وزن و چاقی بوده‌اند. این پدیده منجر به افزایش فشارخون، دیابت، بیماری ‌های  قلبی عروقی و بیماری ‌های استخوان و مفصل می ‌شود (میران و همکاران 1387: 69-87).
در تمام کشور های دنیا هزینه های سلامت را دولتها ، بیمه ها و مردم پرداخت می کنند و سهم هر بخش متفاوت است.در کشور ما نیز مطابق اصل 29 قانون اساسی : برخورداری از تامین اجتماعی از نظر بازنشستگی، بیکاری ، پیری، ازکارافتادگی ، بیسرپرستی ،در را ه ماندگی، حوادث و سوانح ، نیاز به خدمات بهداشتی درمانی ومراقبتهای پزشکی به صورت بیمه و غیره ، حقی است همگانی. دولت موظف استطبق قوانین از محل درآمدهای عمومی ودرآمدهای حاصل از مشارکت مردم ، خدماتو حمایتهای مالی فوق را برای یک یک افرادکشورفراهم نماید(ماهر 1384: 130).
با وجود همه تلاشهایی که در این جهت صورت گرفته ، متأسفانه بخش سلامت با چالش های زیادی مواجه بوده و مردم در تأمین هزینه های درمان با مشکلاتی روبرو بوده اند .در جهان با توسعه فناوری در بخش سلامت و استفاده از آن در سطح وسیع در تشخیص پزشکی و افزایش عرضه‌کنندگان بخش سلامت و نیز دسترسی بیشتر خانوار‌ها به امکانات پزشکی همراه با توسعه فرهنگ سلامت، هزینه مصرف خدمات سلامتی افزایش یافته است؛ به گونه‌ای که سهم هزینه‌های سلامت از کل تولید ناخالص جهانی از 3 درصد در سال 1948 به 7/9 درصد در سال 1997 افزایش یافته است(UNICEF 2002:10).
مطالب بالا حاکی از تفاوت درمیزان سلامت در کشورهای جهان و نابرابری ملتها در دسترسی به خدمات پزشکی و مراقبتهای بهداشتی است. این تفاوت متأثر از عوامل متعددیست که یکی از این عوامل موقعیت اقتصادی-اجتماعی افراد است. در ایران نیز همانند سایر کشورهای در حال توسعه وضعیت سلامت افراد و میزان دسترسی آنها به خدمات درمانی و بهداشتی تا حد زیادی ناشی از پایگاه اقتصادی – اجتماعی آنان است. علی رغم اینکه تصویر کلی بهداشت و سلامت در ایران می تواند به بسیاری از استانها تعمیم یابد. با این حال ، این سئوال ذهن محقق را به خود مشغول کرده است که در شهر سمنان به عنوان یکی از نزدیکترین شهرها به پایتخت ، وضعیت دسترسی مردم به خدمات و مراقبتهای بهداشتی و پزشکی چگونه است و سلامت شهروندان تا چه حد با پایگاه اقتصادی – اجتماعی آنان در رابطه می باشد.
3-1- اهمیت وضرورت مساله
یکی از مهمترین مسائل جوامع موضوع سلامت است. سلامت افراد در جامعه به صورت مستقیم با امر بهداشت در ارتباط است رعای
ت کردن بهداشت ودسترسی افراد به بهداشت باعث بالا رفتن میزان سلامتی در جامعه می شود. سلامت در بین افراد جامعه باعث می شود افراد بتوانند به درستی به کار پرداخته و بدون غیبت بر سر کار خود حاضر شوند. کار منظم ودقیق درآمد بیشتر را در برداشته که موجب رفاه بیشتر افراد در جامعه می شود.یک جامعه ایده آل جامعه ای است که افراد در آل دارای رفاه باشند و حاصل این که داشتن یک جامعه سالم وایده آل ملزم به دسترسی مناسب به بهداشت برای همه افراد جامعه است.
بهره مندی و برخورداری از سلامت، مصون ماندن از بیماری ها و دستیابی به مراقبت های بهداشتی، یکی از حقوق انسانی به شمار می آید که در بسیاری از قطعنامه های سازمان ملل متحد و کنوانسیون های بین المللی بر آن تأکید شده است. امروزه موضوع خدمات درمانی یک استراتری ضروری و الزم اور برای ارتقای سلامتی همگانی و به شکل گسترده به عنوان راه حلی جهانی برای به منظور بهبود کیفیت بهتر زندگی و جمعیت در جهان به شمار می آیذ.برای این منظور دسترسی به خدمات

دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید